از دعاگوى چو مؤمن هم دعا بهتر كه هست * او كهن داعى و تو شاه جهانبان نوى پادشاهى سلطان محمد قلى كارنامه‌اى بزرگ در زندگى مولانا به حساب مىآيد ، زيرا محمد قطب شاه فقط يك دختر داشت كه شاه ايران از او خواستگارى كرده بود ، ولى شاهزاده خانم با سلطان محمد ازدواج كرد لذا مجبور شد كه به شاه ايران جواب منفى بدهد . علامه مؤمن حتى در روستاها اقدام به ساختن سراها و مسجدها ، حسينيه‌ها كرد و درختهاى ميوه‌دار را در باغها كاشت و در نقاط دوردست علوم و فرهنگ اسلامى را رواج داد و روشى را پيش گرفت كه حتى هندوان به ائمهء اطهار و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله احترام مىگذاشتند . اين ساختمانها را مولانا وقف كرده بود و ملا تميمى را متولى آنها ساخت . محراب مسجدى را با خط ثلث بسيار نفيس آراست . كاتب آيات و احاديث و اسماى رسول و آل رسول صلّى اللّه عليه و آله مولانا محمد حسين شيرازى بوده است . محل املاك علامه مير پتيهه بود . در آنجا نيز مسجدى بنا كرد و به عمران روستاى « ظل اللّه گوره » پرداخت و مساجد و باغهاى او هنوز باقى است . فراهم كردن تسهيلات ازدواج شاهزاده سلطان محمد قلى قطب شاه با حيات بخشى بيگم و جواب رد به درخواست شاه ايران از كارهاى بزرگ پيشواى اعظم بود ، سلطان محمد قلى در 17 ذيقعدهء 1020 ه ق درگذشت . سلطان محمد قطب شاه در 10 ذىالحجه 1020 ه ق بر تخت سلطنت جلوس كرد . اكنون وى فرصت پيدا كرده بود پادشاه را كه خودش او را تربيت كرده بود به كارهاى اسلامى متوجه سازد . سلطان محمد قطب شاه نيز به احترام وى ، به ترويج علوم اسلامى و تعمير ساختمانها و شهرهاى نو پرداخت و از سبك معمارى ايرانى به جاى هندى استفاده كرد . مولانا در قصيدهء خود گفته است : سرمه شد خاك تلنگانه ز فرخ پاى تو * اى فداى خاك پاكت هر زمان جان نوى گر سپاهان نو شد از شاه جهان عباس شاه * حيدرآباد از تو شد ، شاها ، سپاهان نوى سلطان محمد نيز به مطالعه علاقه داشت و كتابهاى نادر را با ذوق زياد جمع‌آورى كرده « 1 » در

--> ( 1 ) - حيدرآباد ، شهر كتابخانه و خزانهء كتب نوادر است . علماى زيادى به آنجا آمدند و به كار تصنيف و تأليف مشغول شدند . كه از جمله مىتوان علامه ميرمؤمن و ابن خاتون را نام برد ، لذا كتابهاى دينى به تعداد زياد در خانه‌هاى رؤسا و همچنين در مدارس موجود بود ، اما سرانجام بعد از ويرانى دكن و تصرف حيدرآباد دكن