سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

510

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

شرح باب حادى عشر ، نفحة اليمن را خواند و دروس خود را با شدت علاقه ادامه داد . در سال 1319 ه ق براى زيارت به كربلا و نجف رفت و سپس در سال 1322 ه ق در امتحانات سلطان المدارس موفقيت به دست آورد و در همان سال به زيارت حج مشرّف شد . بعد از انجام حج نزد مولانا نجم الحسن شرح لمعه و قوانين و غيره را تمام كرد و در سال 1323 ه ق مدرك « درجه قابل » را به دست آورد و سپس به اخذ مدرك ممتاز الافاضل نايل گشت و پس از خواندن قوانين الاصول در محضر مولانا سيد محمد هادى و بحر العلوم سيد علن از ايشان اجازاتى دريافت كرد . وى در سال 1326 ه ق به ككرولى بلوك مظفرنگر رفت و پس از مرمت مسجد ككرولى به خدمات دينى مشغول شد و بعد از مدتى براثر بيمارى ككرولى را ترك كرد و در سال 1328 ه ق مولانا نجم الحسن او را براى تدريس مولوى فاضل در مدرسهء عالى رامپور برگزيد و در همان زمان مولوى مقبول احمد كارهاى تصنيف و تأليف و ترجمه را به او سپرد . وى شرح اعتقاديهء صدوق را نوشت و كارهاى تأليف و تصنيف را رسما شروع كرد ، پدرش در سال 1322 ه ق درگذشت و در آن زمان مولانا محمد اعجاز حسن در آگره زندگى مىكرد . وى در سال 1337 ه ق در مدرسهء شيعهء لكنهو استخدام شد و پس از مدتى در مدرسهء ناظميه به عنوان مدرس « درجهء قابل » شروع به كار كرد . مولانا هفت بار به حج و زيارت مشرّف شد و فردى بسيار مخلص ، متدين ، حامى و مبلّغ اسلام بود . تأسيس مدرسة الواعظين و تعليم مبلّغان و تأسيس كتابخانهء بزرگ مدرسه از اقدامات مهم وى به شمار مىرود . مولانا محمد اعجاز حسن مصنف زبردست عربى و اردو ، خطيبى نامور بود و براى تبليغ دين از ايثار جان نيز دريغ نداشت . وى در 15 ذيقعدهء 1350 ه ق / 23 مارس 1923 م هنگام ايراد سخنرانى در ديره اسماعيل خان براثر سكتهء قلبى دار فانى را وداع گفت . مولانا محمد اعجاز حسن شاگردان متعددى را درس داده بود به‌طورى كه ذكر اسامى آنها در اين مختصر نمىگنجد وى خودش در سال 1340 ه ق فهرستى مختصر از شاگردانش را در « السوانح الاعجازية » نام برده كه برخى از آنها ازين قرار است : لقا على حيدرى ؛ امداد حسين خان سلطانپورى ؛ ميرزا محمد طاهر لكنهوى ؛ سيد على جعفر جونپورى ؛ وحيد اصغر زيدپورى ؛ محمد وحيد تيكسلا ؛ دكتر مجتبى حسين كامونپورى ؛ محمد