سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

505

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

نسخه‌هاى مجرّبه . فرزندان او عبارتند از : مولانا سيد محمد تقى ؛ مولانا سيد احمد ؛ مولانا سيد ابو الحسن و سيد رضى ( درگذشته به سال 1959 م ، مولتان ) . محمد ابراهيم حسين پانىپتى 1232 ه ق / 1817 م 1308 ه ق / 1891 م مولانا ابراهيم فرزند حافظ مولانا خواجه اعظم على بن صادق على ، در روز جمعه 24 رجب 1232 ه ق در پانىپت به دنيا آمد . جد بزرگوارش ملك على از هرات به پانىپت آمده و در آن زمان غياث الدّين بلبن پادشاه هندوستان بود . خواجه ملك على از نسل و خاندان ابو ايوب انصارى و اسحاق انجو حاكم كرمان به شمار مىرفت و فرزندانش در پانىپت مورد عزت و احترام بودند . حافظ اعظم على برطبق رسوم خانوادگى ، فرزندش را بعد از تعليم و تربيت ابتدايى به لكنهو فرستاد . در تذكرهء بىبها آمده است كه وى نزد قارى جعفر حسين و ممتاز العلماء سيد ابراهيم مدت هفت سال تلمذ كرد و به قول مولانا حالى ، خواجه علوم نقلى و عقلى را در محضر سيد العلماء سيد حسين و مولانا واجد على و در سهارن‌پور در خدمت فضل حق خيرآبادى به پايان رساند و مدارك تحصيلى را به دست آورد و در سال 1254 ه ق به لكنهو بازگشت و ضمن برگزارى نماز جمعه و جماعت به تدريس پرداخت و از احترام همگان برخوردار بود . ارسطوجاه او را براى تعليم فرزند خود شريف حسين و خواهرزاده مقرب عليخان به لودهيانه فرا خواند . در ضمن مدتى در دبيرستان امرتسر تدريس كرد و در سال 1300 ه ق در زادگاه خود به مرمّت مساجد و حسينيه‌ها پرداخت و به وعظ و خطابه مشغول شد ، بدين‌طريق دايرهء خدمات دينى او از پنجاب تا يوپى گسترش يافت . به حج و زيارت كه در آن زمان سعادتى بزرگ به شمار مىآمد نايل شد . وى صاحب كرامات و فردى روحانى بود . سرانجام در تاريخ 14 رجب 1308 ه ق در پانىپت وفات يافت . ( من تاريخ وفات او را در يادداشتهاى خانوادگىاش 14 رجب 1318 ه ق مطابق 8 نوامبر 1900 م ، در سن 88 سالگى ديده‌ام اما بنا بر قولى ديگر نوشته شده سال 1308 ه ق مىباشد ، همچنان‌كه بر روى سنگ مزارش حك شده است . شاگردان او عبارتند از : دكتر لائتز ؛ مقرب عليخان ؛ الطاف حسين حالى ؛ اولاد حسين