سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
494
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
فرزندان او عبارتند از : مولانا داراى دو پسر به نامهاى سيد احمد جوهر و سيد محمّد رضا و نيز يك دختر است . ميرزا محمد بن اسحاق تسترى 1133 ه ق / 1721 م فاضل و عالم نجم الدوله محمد بن مؤتمن الدوله اسحاق دهلوى كه از طرف محمد شاه به منصب بخشى رسيده بود ، در سال 1133 ه ق به قتل رسيد . محمد سيد بن باقر بخارى لكنهوى 1270 ه ق / 1854 م مولانا محمد بن باقر لكنهوى ( شاگرد سيد العلماء ) در لكنهو به دنيا آمد و در سال 1259 ه ق به عراق هجرت كرد و در كربلا وفات يافت ، تأليفات متعدد داشته كه از بين رفته است . محمّد بن تاج الدّين حسن اصفهانى 1062 ه ق / 1652 م 1137 ه ق / 1725 م فاضل هندى بهاء الدّين محمد بن تاج الدّين اصفهانى مجتهد مشهور و محقق نامور بود . ورود تاج الدّين حسن بن محمد به هندوستان نشانگر آن است كه در آن زمان شيعيان در وضع علمى و سياسى بهترى قرار داشتند . مولانا در ايام كودكى به اتفاق پدرش به هندوستان رفت و در بزرگى يكى از فضلاى معروف هند شد او يازدهساله بود كه به تصنيف و تأليف پرداخت و در سيزدهسالگى علوم معقول را به پايان رساند و نوزدهساله بود كه « منية الحريص على فهم شرح التلخيص » را نوشت . علامه مجلسى او را كه هنوز به سن بلوغ نرسيده بود براى بيان مسايل شرعى به حرمسراى شاهى فرستاد . يك روز وقتى به حرم رفت چشمهاى خودش را با كف دست پوشانده بود . علت را سؤال كردند ، جواب داد : اكنون من بالغ شدهام ، بنابراين نمىتوانم به نامحرم نگاه كنم . او داماد سلسلهء خاندان علامهء مجلسى بود . وى از فهم و حافظه و استعداد عالى برخوردار بود و به عنوان فردى محقق و نامور شناخته مىشد و در اصفهان تدريس مىكرد . در سال 1062 ه ق تولد يافت و در 25 رمضان 1137 ه ق درگذشت .