سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

45

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

مولانا آقاى بارهوى در شب جمعه يكم جمادى الثانى 1394 ه ق در مجاهدآباد لاهور درگذشت و در منزل مسكونى خود در اتاقى به خاك سپرده شد . فرزندش سيد نواب عالم ( فوق ليسانس ) قطعه‌اى در تاريخ وفات و سيرهء او به زبان اردو سروده و روى قبرش حك شده است . تأليفات او عبارتند از : بشارات الصادق ، الحجاب و علوم اسلامى كه چاپ شده ولى باقيماندهء نوشته‌هايش در شهر بهرتپور از بين رفته است . آقا حسن ( قدوة العلماء ) 1282 ه ق / 1865 م 1348 ه ق / 1929 م مولوى سيد محمّد يوسف جدّ بزرگوار قدوة العلماء مولانا حسن بن سيّد كلب حسين ، استاد محمد بهادر شاه ، سلطان دهلى بود . پادشاه چندين روستا را در بلوك بريلى به او اهدا كرده بود . يكى از اخلاف او به نام ولى محمّد حسين نصيرآبادى از مجتهدان زمان خود به شمار مىرفت . سيد آقا حسين بن سيد كلب حسين بن ولى محمّد حسين در 26 ربيع الاول سال 1282 ه ق در لكنهو متولد شد . دروس صرف ، نحو ، منطق ، فقه و ادبيات را در محضر مولوى سبط محمّد بن خلاصة العلماء سيد مرتضى و رشته‌هاى : معقول ، منقول و اصول را در خدمت ميرآقا و علن به پايان رساند . مدتى در عراق از محضر استادانى مانند شيخ محمّد حسين مازندرانى ( 1307 ه ق ) ، شيخ زين العابدين حايرى ، شيخ محمّد حسين مامقانى و ميرزا محمّد حسين شهرستانى كربلايى ( 1311 ه ق ) استفاده كرد و اجازهء اجتهاد گرفت و بعلاوه در سال 1313 ه ق از عماد العلماء ميرآقا به اخذ اجتهاد فقهى نايل آمد . وى در علم هيئت مهارت داشت و به تدريس آن مىپرداخت . فردى پرهيزگار و عالمى روشن ضمير بود و نسبت به همه بخصوص به شاگردانش علاقه داشت . در كارهاى رفاهى و مشاغل مختلف كوشش داشت . نماز عيدين در مسجد آصف الدوله به امامت وى خوانده مىشد و علاوه بر آن منشى نواب مير اصغر حسين ( نيرهئى ) و متولى اوقاف فخر الدّين حسين بود . به مسايل مختلفى كه در سطح كشور مطرح مىشد پاسخ مىداد و براى ايجاد هماهنگى و پيشرفت امور به كارهاى زير پرداخت : 1 - در سال 1319 ه ق انجمن صدر الصدور را تأسيس كرد كه در سال 1323 ه ق به كنفرانس كل هند شيعه تبديل شد .