سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
436
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
سيد عليخان مدنى ( 1080 ه ق ) او را ملاقات كرده بود و حدس مىزد كه وى بيش از هفتاد سال سن داشته است . در مدح امير نظام الدّين احمد چندين قصيده عربى در سلافة العصر ( ص 492 ) به چشم مىخورد . سلطان عبد اللّه قطب شاه به او بسيار احترام مىگذاشت . صائب احساسات و محبت خود را چنين بيان كرده است : همين ز خاك فرج كامران نشد صائب * كه فيض هم به ظهورى ازين جناب رسيد فرحت حسين 1319 ه ق / 1902 م 1349 ه ق / 1930 م حافظ امان اللّه بنارسى استاد اورنگ زيب عالمگير بود . بنابراين خاندان وى عزت و احترام زيادى داشت . مولانا محمّد على جد امجد مولانا فرحت حسين در بنارس فردى عالم بود . مولانا فرحت حسين در مارس 1902 م در نزديكى جونپور به دنيا آمد . بعد از تحصيلات ابتدايى در محضر مولوى محمد رضا درس خواند . در سال 1918 م در امتحان ملا و در سال 1920 م در امتحان ملا فاضل در اللهآباد شركت كرد و موفقيت به دست آورد . وى در محضر مولانا شبير حسن جونپورى فقه و ادب را فراگرفت . در سال 1921 م به جاى جد خود مولوى محمد على در كالج كوينز استخدام شد و در سال 1926 م به دانشگاه علىگره رفت و بعد از مدتى مسئول دبيرستان دولتى غازىپور شد . سرانجام در سال 1349 ه ق برابر 1930 م طبق گزارش « ويژهنامهء انجمن وظيفه » درگذشت . فرمانعلى 1270 ه ق / 1853 م 1334 ه ق / 1916 م حكيم مولانا حافظ سيد فرمانعلى در قريهء چندن پتى ، در ايالت بهار به دنيا آمد . براى تحصيل علم از وطن خود به لكنهو رهسپار شد . در آنجا مدرسهء ناظميه تازه تأسيس شده بود ، در همان مدرسه به تحصيل پرداخت . در 1313 ه ق مدرك ممتاز الافاضل را با نمرات خوب به دست آورد . علاوه بر آن در امتحانات ملا فاضل نيز شركت كرد و شاگرد اول شد . مولانا بسيار باهوش و فهيم بود . در مدت پنج ماه قرآن مجيد را حفظ كرد و بنا به تأييد بزرگان حفاظ قرآن ، همراه با حفظ قرآن ، به قرائت و فهم معانى و تفسير هم مىپرداخت . مدتى