سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

42

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

بود كه به شرح زير آمده است : حاجى سيد محمد آقا در سال 1887 م در زمين خود مسجدى ساخت و در محراب مسجد سنگى را نصب كرد كه روى آن اين عبارت نوشته شده بود : « لا إله إلّا اللّه محمّد رسول اللّه على ولى اللّه وصى رسول اللّه و خليفة بلافصل . » عبارت مذكور به هنگام اذان در مسجد گفته مىشد . شخصى به نام مولوى محمد به دادگسترى شكايت برد كه در اين مسجد عبارت « خليفة بلافصل » گفته مىشود او از دولت خواست كه از ذكر اين جمله خوددارى و آن را از كتيبه حذف كنند و به اين ترتيب شيعيان را از گفتن اين كلمات بازدارند . اين موضوع ، سروصداى زيادى به پا كرد . مولانا سيد آقا با وكالتى كه برعهده گرفت در مقام دفاع برخاست تا اينكه براثر كوششهاى وى ، آقاى « ليت » رئيس دادگاه ، در دادگاه عالى در تاريخ 30 دسامبر 1890 م عليه مدعيان رأى داد و بعلاوه دستور داد كه هزينهء اين دادخواهى را هم بپردازند . مولانا سيد آقا با فراستى تمام در اين كار به پيروزى دست‌يافت و بر شهرتش افزوده گشت . وى سرانجام در 4 شوال 1321 ه ق حدود هفتادسالگى درگذشت . تصانيف او عبارتند از : 1 - الحقيقة و الخلافة ، با مطالعهء اين كتاب تعداد زيادى از اهل تسنن ، شيعه شدند . ( چاپى ) . 2 - تقرير الليلتين ، مباحثه مميز الدّين و تميز الدّين ( چاپى ) . 3 - اساس الايمان ( چاپى ) . آقا امجد عليخان 1340 ه ق / 1922 م شهر مدرس از زمان قديم منطقه‌اى آباد و شيعه‌نشين بود . از ميان علماى متأخر ، مىتوان مولانا آقا امجد عليخان را نام برد . او فقيهى بزرگ ، و متدين بود و سمت قاضى القضاة را برعهده داشت . بعلاوه ، سمت توليت آستانهء حضرت عباس در شهر مدرس برعهدهء او بود . تاريخ وفات مولانا در ماهنامهء « اصلاح » كهجوا در شمارهء شعبان سال 1340 ه ق ، 20 مارس 1922 م ذكر شده است . از فرزندان او ، مولانا غلام محمّد مهدى كه يكى از علما به شمار مىرفت قابل ذكر است . آقا پويا 1312 ه ق / 1886 م 1393 ه ق / 1973 م نام مولانا آقا پويا ، « ميرزا مهدى » و پدرش حاجى محمّد محسن ، معروف به « ميرزا آقا » بود .