سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
414
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
عنايت اللّه قاينى 977 ه ق / 1569 م شخصيّتى عالم و فاضل بود و در عهد حسين نظام شاه وارد احمدنگر ، دكن شد . پادشاه او را به عنوان سفير خود پيش شاه گلكنده فرستاد . ملا عنايت اللّه وظايف سفارت را به نحو احسن انجام داد به همين مناسبت حسين نظام شاه عزت و منصب او را افزايش داد . مدتى بعد به علت اختلاف سياسى روابط آنها به هم خورد ، ملا عنايت اللّه از حكومت نظام شاهى فاصله گرفت و هجرت كرد و به پادشاه گلكنده روى آورد و مدتى در آنجا سكوت گزيد ، اما حسين نظام او را دوباره به حضور طلبيد و به او احترام گذاشت . حسين نظام شاه در سال 972 ه ق درگذشت و مرتضى نظام شاه بر جاى او نشست . مرتضى نظام شاه به وى منصب وكالت مرحمت كرد ، ولى براثر اختلافاتى كه بين مادر شاه و ملّا به وجود آمد ، ملا زندانى شد و حسين تبرى ، وكيل السلطنه او را در سال 977 ه ق به قتل رسانيد . عنايت عليشاه بخارى 1287 ه ق / 1870 م 1388 ه ق / 1968 م عنايت عليشاه مجاهدى طويل العمر و فاضل و مناظر و نيز يكى از روزنامهنگاران شيعه در پنجاب بود و براثر تلاش و ذوق شخصى به اين مقامات رسيد . عنايت عليشاه در سال 1870 م در لوهدره به دنيا آمد . اين روستا در فاصلهء يك و نيم كيلومترى وزيرآباد ، سيالكوت ( ايستگاه راهآهن ) واقع شده و امروزه نام آن دژ نجف است . پدرش سيد مرتضى شاه ، منشى فاضل و مولوى فاضل و از افاضل سيالكوت به شمار مىرفت . عنايت على از كودكى بسيار با ذكاوت و علاقهمند به خوشنويسى بود و به خواندن قرآن و نقل آيات علاقه داشت . وى به سن بلوغ رسيده بود كه در سيالكوت بين مسيحى و مسلمان ، قاديانى و مسلمان و نيز بين سنى و شيعه مناظراتى شايع شده بود . او به اين كار علاقهمند شد و سرانجام با زبان و قلم در مناظرهء شيعه شهرت به دست آورد . عنايت عليشاه براى دفاع از مذهب شيعه ، روزنامهاى را در سال 1908 م به نام « درّ نجف » انتشار داد و در سال 1917 م دفتر روزنامه را به لاهور نزديك ايستگاه راهآهن منتقل ساخت . در آن زمان روزنامهاى به نام « زميندار » به اوج شهرت رسيده بود . ظفر عليخان در اين روزنامه