سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

38

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

12 - جامع القواعد ، كتاب بسيار باارزش در زمينهء صرف و نحو فارسى ( چاپ اوّل ، 1885 م ) . 13 - لغت آزاد ( چاپ اول ، 1924 م ) . 14 - قند فارسى ( دست‌نويس اين كتاب را در سال 1885 م به ايران برد و پس از اصلاحاتى كه توسط دانشمندى به نام حاجى محمّد ، انجام گرفت ، براى اوّلين بار در سال 1907 م به چاپ رسيد ) . 15 - آموزگار فارسى ( چاپ اوّل ، 1887 م ) . 16 - سير ايران ( سفرنامه ) . 17 - خمكده آزاد ( بياض اشعار ، چاپ اول ، دهلى ، 1930 م ) . 18 - درام اكبر ( نمايشنامه ، چاپ اول 1922 م ) . 19 - مكتوبات آزاد ( چاپ اول ، 1907 م ، چاپ دوم با اضافات و حواشى مرتضى حسين در سال 1923 م ) . 20 - مقالات آزاد ، به كوشش آقا محمّد باقر ( 3 مجلد ، جلد اول و دوم به ترتيب در سالهاى 1965 م و 1978 م به چاپ رسيده است ) . 21 - آموزش ابتدايى زبان اردو ( 6 مجلد ، حدود 50 سال در مدارس تدريس شده است ) . 22 - آموزش ابتدايى زبان فارسى ( حدود 25 سال جزو كتب درسى بوده است ) . 23 - شهزاده ابراهيم ( چاپ اول ، 1961 م ) . 24 - حكايات آزاد ( بخش دوم ، 1961 م ) . 25 - سفرنامهء آسياى جنوبى . علاوه بر اين كتابها ، مقالات ، يادداشتها ، حواشى و رسائل متعدد نيز داشت كه مرتب به چاپ مىرسيدند از جمله مىتوان جانورستان ، سياك و نماك و فلسفهء الهيات را نام برد . آفتاب حسين دهلوى 1280 ه ق / 1863 م 1321 ه ق / 1904 م سيد آفتاب حسين بن سيد غازى الدّين حسن از مالكين بزرگ پيتن هرى بلوك بجنور بود . مراحل ابتدايى تحصيلات خود را در ميران‌پور و منصبيه بيروت گذراند و در لاهور در امتحانات « مولوى فاضل » شركت كرد و در سراسر پنجاب مقام اوّل را به دست آورد . وى پس از كسب معارف دينى در دبيرستان بخش السنهء شرقيه به تدريس فقه پرداخت . فردى بسيار باهوش