سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
360
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
علاء الدوله شوشترى 1012 ه ق / 1603 م 1080 ه ق / 1669 م سيد علاء الدوله بن قاضى سيد نور اللّه شوشترى معروف به شهيد ثالث در 4 ربيع الاول 1012 ه ق متولد شد . نام او به درستى معلوم نيست و بيشتر به علاء الدوله يا علاء الملك شهرت دارد . وى علاوه بر آنكه از محضر پدر فاضل و برادر خود كسب فيض كرد ، در نزد مولانا محمد عطاى خطاط هم تعليم گرفت و به همين مناسبت يكى از خطاطان ممتاز به شمار مىرفت . در علوم دين بويژه در فقه و حديث ، عقايد ، منطق ، كلام و در نظم و نثر به خوبى تبحر داشت . سيد على طباطبايى او را همعصر خود دانسته است . تاريخ وفاتش معلوم نيست ، به نظر مىرسد كه در هفتادسالگى ( 1080 ه ق ) راهى بهشت برين شده باشد . نام فرزند او محمد على است و آثارى كه از او باقى مانده ، به شرح زير است : حاشيهء شرح لمعه ( فقه ) ؛ حاشيهء مدارك ( فقه ) ؛ حاشيهء تفسير قاضى بيضاوى ؛ بوارق الخاطفه و الرواعد العاصفة فى الرد على الصواعق المحرقه ؛ ساطع الانوار ؛ منطق ؛ محفل فردوس ؛ تاريخ و ادب و سوانح ؛ ديوان شعر ؛ المهذب فى المنطق . علمدار حسين ( پروفسور ) 1248 ه ق / 1832 م 1287 ه ق / 1870 م مولانا علمدار حسين نقوى بن سيد نثار على بن محمد اسماعيل بن علم الدّين ميان ، اولين استاد عربى دانشكدهء دولتى لاهور از اهالى نبيرهء سادات بلوك بجنور بود . نثارعلى در اواليار زندگى مىكرد و علمدار حسين در آنجا درس خواند . بعد از اينكه فارغ التحصيل شد در جالندهر به سمت بازرس مدارس تعيين شد ، ازآنجا به زادگاه خود رفت و در سال 1861 م همراه با شوهر خواهرش مولوى سيد احمد كبير به لاهور آمد ، در لاهور نواب ناصر عليخان قزلباش او را در منزل خود ( كه اين روزها به ايستگاه اتوبوس تبديل شده است ) در دروازهء بيرون مستى جا داد و ازآنجا به توشه خانه موتى بازار رفت و اقامت گزيد . وقتى دانشكدهء دولتى لاهور تأسيس شد ، مولانا به عنوان استاد عربى شروع به كار كرد . مولانا بسيار خوشاخلاق ، مهماننواز ، متواضع و غريبپرور بود . وى بعد از يك بيمارى طولانى ، در سى و نهسالگى در لاهور درگذشت و در گورستان كربلاگامىشاه در نزديكى