شيخ ذبيح الله محلاتى
62
رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شيعه ( فارسي )
عدم تمكن بوده و در صورت داشتن تمكن خداوند متعال مىفرمايد ( كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً ) و نيز مىفرمايد ( قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ ) و نيز مىفرمايد من دريا را براى شما مسخر كردم كه از گوشت ماهيان تازه بخوريد و از مرواريدهاى آن به جهت زينت خود از آن استفاده بنمائيد . ترسم نرسى بكعبهاى اعرابى * اين ره كه تو مىروى بتركستان است همانا بايد دانست كه اين هم يك قسم از جنون است چه آنكه جنون اقسامى دارد قسم اول مرضى است كه دچار مىشوند كه خليع الازار و گسستهمهار در كوچه و بازار يا در صحرا و بيابانها بسر مىبرند اين جماعت تكليفى ندارند اگر موزيند حكم درندگان دارند و الا حكم حيوانات را دارند . قسم دوم كسانى هستند كه ديوانه نيستند بلكه ديوانگى را به خود مىبندند يا براى حفظ دين خود مثل بهلول عاقل و جابر بن يزيد جعفى و امثال ايشان يا براى وصول بمال و ثروت يا براى اسم و شهرت يا تقرب بسلاطين يا براى وصول بمعشوقه و شهوترانى و دچار عشق سودائى كه او را از خواب و خوراك بازميدارد و آن جنون ظاهرى را وسيله جلب منفعت يا رفع ضررى براى خود قرار داده چنانچه اسامى و مجارى حالاتشان در كتب تواريخ و سير مذكور است كه براى رسيدن به مقصود و وصول بمرام خود عقل و هوش را كه آدميت عبارت از آن بوده و تنها امتياز انسان از حيوان و يگانه افتخار انسانى به يكديگر است از خود سلب كرده و وجود خودشان را اسباب مسخره و مضحكه زن و بچه نموده و همهگونه طعن و توبيخات و توهينات قولى و فعلى ايشان را كه هريكى به تنهائى هزار مرتبه صعبتر از قتل است متحمل شدند تا به مقصود خود نائل گرديدهاند شاعر گويد إن كنت تهوي إن تنال المالا * فالبس من الحمق غدا سربالا ديگرى گويد اى خواجه مكن تا بتوانى طلب علم * كاندر طلب رابطه هر روز بمانى رو مسخرگى پيشه كن و مطربى آموز * تا داد خود از كهتر و مهتر بستانى