شيخ ذبيح الله محلاتى
29
رياحين الشريعة در ترجمه دانشمندان بانوان شيعه ( فارسي )
فاطمه دختر محمد نفس زكيه اين بانو را محلى منيع بوده حسن بن ابراهيم بن عبد اللّه محض او را تزويج كرد و خواهر او را كه زينب نام داشت محمد بن سفاح تزويج كرد و از او نسلى باقى نماند و نسل ابراهيم قتيل باخمرا از همين حسن باقى ماند با اينكه او را ده پسر به اين نامها بود محمد اكبر طاهر على جعفر محمد اصغر احمد اكبر احمد اصغر عبد اللّه حسن ابو عبد اللّه و مقتل ابراهيم و نفس زكيه و سائر بنى الحسن را در مجلدات تاريخ سامراء ذكر كردهام . فاطمه زوجهء حضرت صادق عليه السّلام بنت حسين بن على بن الحسين عليهم السلام و امام صادق از اين بانو سه فرزند آورد اسماعيل و عبد اللّه و ام فروه اما اسماعيل در حيوة امام صادق از دنيا رفت و آن حضرت او را بسيار دوست مىداشت و شفقت و مهربانى به او بسيار مىنمود و گروهى از شيعه را گمان اين بود كه اسماعيل قائم بامر خلافت و امامت خواهد بود بعد از حضرت صادق عليه السّلام بسبب آنكه بزرگتر اولاد آن جناب بود و محبت و اكرام پدر نسبت به او بيشتر بود در قريهء عريض كه يك فرسخى مدينه است از دار دنيا رفت در سنه 132 و مردمان جنازهء او را بر سر دوش تا بمدينه آوردند و در بقيع او را دفن نمودند و امام صادق عليه السّلام در فوت او جزع شديدى نمود و حزن و اندوهش عظيم گرديد و بدون كفش و رداء بهمراه جنازه مىرفت و چند مرتبه فرمان داد كه جنازه را زمين بگذارند و حضرت صورت او را مىبوسيد و چهارده نفر سلاطين فاطميه كه مدت دويست و هفتاد و چهار سال سلطنت كردند از اولاد همين اسماعيلاند و ابتداى سلطنت آنها اوايل غيبت صغرى بود ( منتهى الآمال ) فاطمه بنت امام صادق عليه السّلام و خواهرش ام فروه و اسماء از تاريخ ايشان چيزى بدست نياوردم .