خانبابا مشار
731
مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )
امروز از مجتهدين مسلم دار الخلافه و مرجع حكومات شرعيه است و در جرگهء مجتهدين عصر بدرويش نهادى و بىتكلفى امتيازى مخصوص دارد و در زهد و ورع بسيار كم عديل است و با علماى هر مذهب و هر آئين آميختن دوست مىدارد و بىمحابا با كافهء دانشوران فرق دنيا و رؤساء دينى هر نحله مجالست مىفرمايد و بسخنان منقدانهء فضلاء وقت عنايتى نمىآورد و در فقه و اصول و حديث و تفسير و رجال و مقالات و غيرها من العلوم و المعارف و الاطلاعات از منفردين متبحرين معدود مىگردد . ( المآثر و الآثار ، ص 149 ) . سادگى اطوار و سكنات و حركات آن بزرگوار و آزاد خيالشان به تمام معنى كلمه و خدمتى كه در بيدارى اذهان و خرق حجب موهومات و باز كردن چشمها و گوشهاى طبقات منور - الفكر و عناصر مستعدهء ايران در آن دوره كردهاند و غرابت اوضاع مجالس ايشان و حضور اغلب ارباب مذاهب مختلفه و ملل متنوعه از مسلمان و يهودى و غيرهم در آن مجلس و مباحثات آنها در انواع مسائل مذهبى