( 394 ق - 481 ق ) شاعر و حكيم و نويسندهء معروف . در ماه ذيقعدهء 394 در قباديان متولد شد و خاندان وى در شهر بلخ مىزيسته‌اند او هم ظاهرا جوانى خود را در بلخ گذرانيده و سپس در سلك عمال چغر - بيك سلجوقى وارد شده و مدتى از دبيران وى بوده تا اينكه در ماه جمادى الآخر 437 در جوزجان خوابى ديد و همان خواب او را به سفر برانگيخت و بعزم حج از خراسان حركت كرد و هفت سال در سفر بود و در جمادى الآخر سال 444 بخراسان برگشت در اين سفر چهار بار حج كرد و در نواحى شمال شرقى و مغرب و جنوب غربى و مركز ايران و در ارمنستان و آسياى صغير و حلب و طرابلس شام و سوريه و فلسطين و جزيرة العرب و مصر و قيروان و نويه و سودان سفر كرد و سه سال در مصر مقيم بود و در قاهره در دربار خلفاى فاطمى مصر راه يافت و مذهب فاطمى را پذيرفت و بدعوت از جانب ايشان مأمور شد و عنوان و لقب حجت به خود داد و در بازگشت بايران بناى دعوت مذهب اسماعيلى را گذاشت و چون او را دنبال كردند مجبور شد به بدخشان برود و مدتهاى مديد در غارى در اقصاى بدخشان باسم يمكان منزوى زندگى مىكرد و طريقهء خويش را در آن ناحيه رواج داد تا اينكه در همان غار بسال 481 در گذشت و همان‌جا مدفون شد . ناصر خسرو از بزرگان نظم و نثر فارسى است و در زبان عربى و فارسى تسلط بسيار داشته . ديوان فارسى و عربى تسلط بسيار داشته . ديوان فارسى و عربى او در زمان وى معروف بوده ولى ديوان عربى وى بما نرسيده است . در زبان فارسى مؤلفات بسيار دارد . . .