ممالك مختلف خارجى بتعليم و تعلم السنه و ادبيات شرق و غرب پرداخته و ساليان دراز مشغول تحقيقات و تتبع در علوم فلسفه و اقتصاديات سياسى بوده است . او با صرف قريب نيم قرن از عمر خويش به بررسى آثار و ادبيات زبانهاى شرقى و غربى بويژه آلمانى ، فرانسه ، انگليسى ، روسى ، عربى ، پارسى ، تركى ، آذرى ، عثمانى بتأليف و ترجمهء آثار علمى و ادبى گرانبهاى متعددى در زبانهاى زندهء خاورى و باخترى كامياب گرديده است . نگارش چندين مجلد كبير فرهنگهاى آلمانى به فارسى و فارسى بآلمانى ، ترجمهء دائرةالمعارف تهران ايران در دورهء صفويه ( سياحت‌نامهء شاردن ) در چهار هزار صفحه ، انتشار آثار فلسفى مشاهير فلاسفهء معاصر ، تحقيق و تتبع در متون گرانبهاى نظم و نثر پارسى و تازى و احياى نسخ خطى قديم ايرانى از جمله بيش از سى مجلد آثار چاپ‌شدهء اين دانشمند زبردست پركارست . در سال 1341 يكى از آثار قلمى وى ( جهانگردى ماركوپولو ) برندهء جايزهء ادبى دربار شاهنشاهى ايران شد . در اين ايام او اوقات خويش را وقف تدوين دورهء فقه اللغة پارسى براساس تحقيق در ريشه‌هاى سانسكريت اوستايى و هخامنشى و سغدى و پهلوى لغات زبان درى كنونى كرده است ( بقلم ع . ق . ن ) 1 - افسانه‌هاى آسيائى : كنت دوگوبينو ، ترجمه ، طهران ، 1333 ش ، سربى ، رقعى ، ابن سينا 376 + 4 ص . طهران ، 1342 ش ، سربى ، سازمان كتابهاى