شمس المعالى قابوس بن وشمگير با توجهات مخصوصه در سمت نزديكان و خاصان مقام داشت و هم يك‌چند در سياحت رى بعزم تكميل و سياحت مقام گرفت و مجددا به خدمت شمس المعالى معاودت كرد و نزد وى مكانتى عظيم بهم‌رسانيد و او را بوزارت دعوت نمود و از آن شغل امتناع نمود و از آنجا بجانب خوارزم مسافرت نمود و روزگارى دراز در آستان مأمون خوارزمشاه كه محط رحال حكماء و علماء بود بگذرانيد و در نزد وى چنان محرم شد كه در هر نفس همدم بود . چون مأمون شاه مقتول شد مصلحت وقت در آن ديد كه در كنج عزلت به نشر علوم و تأليف كتب بپردازد چنان كه برخى گويند تا شصت سال در آن مشاغل شريفه همى اوقات بگذرانيد . چون ابو سعيد سلطان مسعود بجاى پدر بر اورنك سلطنت بنشست ابو ريحان اقامت غزنين اختيار كرد و از فر انعام سلطان مسعود حظى وافر يافت . از ابو ريحان مناظرات و مباحثاتى است كه در هيجده مسئلهء طبيعيه با شيخ - الرئيس ابو على سينا در ميان داشته است و در آن مناظرات ادب از دست بداد و در هرجا شيخ - الرئيس را الفتى الفاضل ياد كرد آن سخن بر طبع شيخ گران آمد و بشاگرد خويش ابو - عبد اللّه معصومى اجوبهء او را حوالت نمود و معصومى بوى گفت كه هرگاه براى مخاطبهء حكيم الفاظى خوب و كلماتى واپسند اختيار مىنمودى با طريقهء حكمت نزديك‌تر بود . او بسال چهارصد و سى و اند درگذشت . ( نامهء دانشوران ، ج 1 ، ص 43 ) ساير مآخذ : مجلهء يادگار ، سال اول ، شمارهء 3 ، ص 57 ، مجلهء پيام نو ، سال 4 ، شمارهء 9 ، ص 52 ، مجلهء ايران و هند ، شمارهء اول .