طبع اتصاف دارد . و در صغر سن در مشهد مقدس رضوى رفته در خدمت مدرسان و افاضل سركار فيض آثار ، اكتساب علوم نموده در اندك زمانى ترقى عظيم نمود ، و در زمان نواب سكندرشان يعنى سلطان محمد بن شاه‌طهماسب صفوى به صحبت علما و افاضل درگاه معلى مشرف گشته مدتى با امير فخر الدّين سماكى استرآبادى و ساير دانشمندان مباحثات نموده در علوم معقول و منقول ، سرآمد علماى روزگار گشت . اليوم كه سيد موصوف در دارالسلطنهء اصفهان ساكن است پرتو اشراقات انوار فضائل و كمالاتش بر ساحت آمال طلبهء علوم ، درخشان ، و لمعات كوكب طبع آفتاب مثالش بر عالميان ، تابان است . از تاريخ ارتحال شاه جنت مكان ، يعنى شاه‌طهماسب صفوى ، الى الآن كه سنهء خمس و عشرين و الف هجرى است لحظه‌اى از مباحثه و مطالعه فارغ نبوده و لمحه‌اى اوقات شريفش به بطالت نگذشته . و الحق كه جامع كمالات صورى و معنوى و كاشف دقايق انسى و آفاقى است . در اكثر علوم از حكمت و كلام و فنون عربيت و رياضى و طب و فقه و تفسير و حديث درجهء عليا يافته ، رتبهء عالى اجتهاد دارد و فقهاى عصر ، فتاواى شرعيه را به تصحيح آن جناب معتبر مىشمارند . در اكثر علوم تصانيف دارد » . در اينجا صاحب تاريخ مذكور تصنيفات جناب مير را كه معلوم داشته به قلم آورده و نوشته كه حافظهء جناب مير به مرتبه‌اى است كه از اول حال و مبادى نشو و نما تا غايت ، هر نقد عبارتى كه به خازن طبيعت سپرده در حفظ آن شرط امانت كما ينبغى بجا آورده چيزى از آن خازن طبع وقادش فوت نشده . در طاعت و تقوا و عبادت ، درجهء عالى و رتبهء متعالى دارد ، و خلاصهء اوقاتش صرف مطالعه و مباحثه و عبادت الهيه شده و مىشود ، و گاهى به نظم اشعار كه پائين مراتب عاليهء اوست ملتفت شده « اشراق » تخلص مىنمايد ، و از منتظمات او اين رباعى كه در نعت حضرت خاتم الانبياء - صلى الله عليه و آله - در رشتهء بلاغت انتظام داده تيمنا و تبركا در اين صحيفه ثبت افتاده ، رباعى : اى ختم رسل دو كون پيرايهء تست * افلاك يكى منبر نه پايهء تست گر شخص ترا سايه نيفتد چه عجب * تو نورى و آفتاب خود سايهء تست « 1 » عليقلى خان والهء داغستانى شش‌انگشتى در رياض الشعراء آورده كه : « امير محمد باقر داماد اشراق - عليه الرحمة و المغفرة - قدوهء فضلاى عالىمقدار و زبدهء حكماى روزگار بوده است . صيت فضل و دانشش عرصهء عالم را فراگرفته و آوازهء جاه و منزلتش از قاف تا قاف رسيده . وى را « ثالث المعلمين » گويند . تصانيف عاليه‌اش مدار عليه فضلاى نامدار و حكماى والامقدار و از فرط شهرت محتاج به تفصيل نيست . جناب مير ، ثمرهء شجرهء وجود مسعود مير شمس الدّين محمد الشهير به داماد است يعنى داماد مجتهد مغفور شيخ على بن عبد العالى . جناب شيخ در خواب حضرت سيد الاوصياء امير المؤمنين - عليه السلام - را ديد كه به شيخ مىفرمود كه دختر خود را به مير شمس الدّين عقد كن كه

--> ( 1 ) . تاريخ عالم‌آراى عباسى ( با تلخيص ) ، ص 147 .