محمد على آزاد كشميرى
389
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
سلالة الاطياب به عزم قتال آنها روان شد و فرزند خود - ميرزا عباس - را كه وليعهد بود مقدمة الجيش گردانيد . چون التقاى عسكر اسلام با فوج روس در نواح بلدهء تفليس واقع شد معركهء محاربه و مقاتله گرمى پذيرفت تا آنكه به صولت كمال شجاعت و يمن علو همت آن خلاصهء احفاد مرتضوى ، نوبت به جايى رسيد كه آثار فتح و ظفر در عسكر اسلام نمايان بود . ناگاه رئيس قوم روس به مشاهدهء اين حال پيغام به خدمت ميرزا عباس فرستاد كه اگر صلح كنيد و دست از جنگ ما برداريد دختر خود را به شما مىدهم . هم در آن اثنا كه مژدهء فيروزى اولياى دولت اسلام قريب الوقوع مىنمود بعضى ناانديشان به خدمت ميرزاى موصوف كه پيش عساكر شاهى بود عرض نمودند كه اولى آن است كه قبل از فتح ، انقطاع حرب كنيد و مسئول قوم مخالف را مقرون اجابت فرمائيد زيراكه حال خلوص ارادت و اجتماع ساير عجم به خدمت جناب سيد به حدى است كه مشاهده نموديد ، پس اگر اين فتح واقع شد سلطنت بهسوى جناب سيد منتقل خواهد شد و شما از اين دولت محروم خواهيد ماند ! ميرزا عباس بر گمان باطلش اعتماد نموده سخن فاسدش را قبول داشته در همان حال در خفيه وعدهء اجابت صلح به قوم مخالف داده به ملازمان خود امر نمود كه رايات عسكر را از دستها بر زمين گذارد و خود به حسب ظاهر كناره رفت تا جنگ برهم خورد و نوبت به وقوع فتح نرسيد . ناچار آن جناب و پادشاه بعد از مصالحه از آن نواح مراجعت كردند و بر خاطر آن جناب از اين واقعهء حيرتافزا آنقدر رنج و الم راه يافت كه چون در حال مراجعت به بلدهء اردبيل رسيد زياده از يك هفته در سكوت بود تا وقتى كه در سنهء 1241 يا در سنهء 1242 هجرى از دنيا رحلت فرمود . نعش مطهرش را بهسوى كربلاى معلى بردند و فىمابين مزار فايض الانوار حضرت خامس آل عبا - عليه آلاف التحية و الثناء - و مزار حضرت عباس - عليه الرحمة و الرضوان - دفن كردند . جناب سيد - طاب مرقده الشريف - چند پسر عالىوقار داشت . يكى از جملهء ايشان فاضل كامل جناب سيد حسين ، و مجتهد جليل القدر آقا سيد حسن ، و ديگر صاحب عقل و هنر جناب سيد جعفر كه بعد از چند روز از وفات والد ماجد خود در ايام طاعون در شب زفاف خود داعى حق را لبيك اجابت فرمود . رحمه اللّه تعالى » . كذا فى الروضة البهية فى الاجازة الشفيعية . 39 ) الفاضل المعتمد آقا سيد حسين بن آقا سيد محمد الطباطبائى : ملا شفيعا درضمن احوال والد ماجد او آقا سيد محمد گفته : « فاضل عالم كامل ذو الصفات الحسنة آقا سيد حسين مجتهد و بصير به قواعد اصوليه و خبير به طريقهء علماى اماميه است ، و جواد و سخى است در غايت سخاوت ، و نزد پدر علامهء خود عزيزتر از ديگر برادران خود بوده . سيد حسين موصوف