محمد على آزاد كشميرى
371
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
كه در اين بلاد مشتهرند . احوال ابتداى اشاعت شعار شريعت و بناى اقامت جمعه و جماعت كه در بلدهء لكهنو از ذات والاصفاتش به ظهور رسيده در كتاب آئينهء حقنما به تفصيل تمام ، مرقوم است . خلاصهاش اينكه چون بعد از انقضاى مدت يسير « 1 » ، به طرف لكهنو كه از مدتى محل اقامت آن جناب بوده مراجعت فرمود ، نظر به توسل قديم ، عيال خود را از موطن اصلى كه نصيرآباد است طلبيده در ظل عاطفت نواب حسن رضا خان مرحوم به اطمينان كلى ، اوقات شريف خود را بسر برده مشغول تدريس و تصنيف كتاب اساس الاصول و ديگر رسائل و كتب دينيه گرديده ، در اين اثنا قدوة الافاضل و فخر الاماجد و الاماثل ، مقبول بارگاه إله ، ملا محمد على كشميرى ملقب به « پادشاه » - طاب ثراه - كه در علم فقه ، علم اشتهار برافراخته در فيضآباد رحل اقامت انداخته بود ، رسالهاى در بيان فضيلت نماز جماعت - كه از احاديث مأثوره و غير آن به ادلهء شرعيه واضح است - تأليف نموده و خطبهء آن را به نام نامى جناب نواب مرحوم مزين فرموده و در پنج باب ، مبوب « 2 » گردانيد و باب چهارم آن را متضمن اسامى دوسه كس كه برطبق تحقيقاتش در اين بلاد قابليت پيشنمازى داشتند نوشته و باب پنجم را متضمن التماس به خدمت وزير الممالك نواب آصف الدولهء مرحوم كرده در آن رساله مندرج ساخته مرسل نمود ، چنانچه عبارت باب چهارم اين است : « بزرگانى كه قابل امامت نماز بلاارتياب « 3 » و مقربان درگاه ربالارباباند و احدى را مجال طعن بر ايشان نيست و زيور علم از ناصيهء جمال ايشان پيدا است و فروغ صلاح عمل از چهرهء جلال ايشان هويدا است : يكى از آن جمله ، عاكف « 4 » كعبهء مقبلى و سعيد ازلى ، مير دلدار على است كه از سالكان راه و مقربان درگاه است . بشرى است فرشتهسيرت و آدمى قدسىسريرت كه انواع عرفان و اشعهء ايمان از حليهاش درخشان و فروغ علم و عمل از چهرهاش تابان ، رافع اعلام شعائر شرع سيد الانام ، و سرمايهء بركت خواص و عوام ، زبدهء ازكياى فحول ، جامع علوم منقول و معقول ، بحرى است مواج و ملكى كرامت امتزاج ، بالاهتداء حقيق و بالاقتداء يليق ، از مجتهدين كربلاى معلى و مشهد مقدس ثامن ائمهء هدى ، سجل و افتا را به مهر و توقيع رسانيده و استفاضهء فقيه نموده است ، بر محك اعتبار ايشان ، طلايش كامل عيار برآمده تحمل مشقتهاى دور و دراز كرده ، گوهر اجتهاد به دست آورده ، سعيش مشكور و مشقتش مأجور شده . صدق اللّه العظيم : وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ . « 5 » اشعار :
--> ( 1 ) . يسير - اندك . ( 2 ) . مبوب - بابباب كرده . ( 3 ) . ارتياب - شك ، شبهه . ( 4 ) . عاكف - به جايى مقيم شونده . ( 5 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 69 .