144 ) آقا محمد باقر المازندرانى : « 1 » از مجاورين نجف اشرف بود . صاحب تكملهء امل الآمل بسيارى از مدايح و مناقب او آورده . مجملى اين است كه گفته : « آقاى مذكور ، بحر زخار علوم و دقيق النظر و عميق الفكر و حاوى انواع معارف بود . مدرسهء او دارالشفاى بيماران جهالت بود و كلمات او اشارات به طريقهء نجات از ضلالت » . بالجمله بعد از مدايح و اوصاف بسيار مىفرمايد كه آقاى موصوف « تحصيل علوم و اكتساب فنون در سال يك‌هزار و يك‌صد و پنجاه ( 1150 ) هجرى در بلدهء اصفهان فرموده و نزد اعاظم علماى آن زمان تردد مىنمود تا آنكه فضل او در عراق عرب مشهور شد . بنده مكرر به شرف لقاى او مشرف شدم » . و نيز گفته كه : « و الآن هو دام ظله من قطان دار السلام فى مجاورة من يفتخر به سكان البيت الحرام . نسأل اللّه الكون فى حضرته و التشرف بمشهده و حظيرته « 2 » » . انتهى . 145 ) مولانا اسماعيل التبريزى : « 3 » صاحب تكملهء امل الآمل آورده كه : « مولانا اسماعيل تبريزى از معاريف علماى بلدهء تبريز و شيخ الاسلام آنجا بود ، و در علم و فضل هرچند متوسط بود اما در اجراى امور دين و امر به معروف و نهى عن المنكر نهايت اهتمام و تشدد داشت . نقل است كه مولانا مردى را حكم كرد به اداى زكات و حج . و آن مرد مالدار بود . چون مؤثر نيفتاد به خدام خود امر كرد تا او را بزنند و همچنان كردند . از عجايب حكايات مولاناى موصوف آنكه در تبريز توانگرى بسيار مالدار بود و به شدت بخل ، مال خود را نمىخورد . و زنى داشت . بعد از فوت او مولانا با آن زن نكاح كرد و جميع اموال را به رضا و اجازت زوجه به فقرا و مساكين داد و در مدرسه‌ها صرف نمود . شنيده‌ام كه آن مال ده هزار تومان بود » . انتهى ملخصه .

--> ( 1 ) - تتميم امل الآمل ، ص 76 . ( 2 ) - تتميم امل الآمل : « حفرته » . ( 3 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 59 ، تتميم امل الآمل ، ص 69 .