محمد على آزاد كشميرى
273
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
تصنيف فرموده . و از تصانيف او مجموعههاى كثيرهاند كه آن را از اماكن متعدده و مظان متباعده جمع فرموده و اكثر آن مجاميع مشتمل بر رسائل از نوادر علوماند و اشعار و فوائد و ديگر متفرقات . و آن مرحوم با وجود اين جامعيت ، متواضع و متعبد و كريم الاخلاق بود و صاحب جاه و منزلت عظيم ، و اولاد بسيار داشت و عمر طويل يافت و هميشه خوشحال و در توسعهء معاش گذرانيد » . صاحب تكمله آورده كه : « من پارهاى از كتاب ذخيره المعاد در شرح ارشاد را به خدمت او درس گرفتهام و كتاب المنتقى را به مقابله در خدمت او گذرانيدهام . وفات مير محمد ابراهيم مذكور در سنهء يكهزار و يكصد و چهل و نه ( 1149 ) هجرى اتفاق افتاد . طيب اللّه ثراه و جعل الجنة مثواه » . انتهى محصل كلامه . 115 ) السيد عبد اللّه بن السيد نور الدّين بن السيد نعمة اللّه الجزائري [ 1114 - 1173 ه . ق ] : « 1 » در تحفة العالم مسطور است : « السيد الكبير ، المحقق النحرير ، مقتدى الانام ، المجتهد الهمام ، علامة المشارق ، محيى الحكمة ، السيد عبد اللّه بن السيد نور الدّين - رحمه اللّه - شمهاى از فضائل و مناقب آن درياى بىكران فضيلت را در اين مختصر گنجانيدن از مقولهء آب دريا را به غربال پيمودن است و اگر خواهم كه ذرهاى از آفتاب مكرمت و فضيلت و جامعيت و حالات و كرامات و مجاهدات و ضبط اوقات و طور معاش و حسن اخلاق آن فصيح عهد را شرح دهم كتابى شود . افاضل و مستعدان از ذكر مكارم او معترف به قصور و در رسيدن به اولين پايه از مدارج معارج مناقبش ، نارساتر از دماغ مخمورند ! مظهر شوارق انوار و مؤيد بتأييدات كردگار و از نوادر روزگار بود . شهور و اعوام و فلك را هزاران هزار چرخ بايد تا مثل او فاضلى به عرصهء وجود آيد . ولادت باسعادت او هفتم شعبان سنهء يكهزار و يكصد و چهارده ( 1114 ) در شوشتر اتفاق افتاد . جد بزرگوار او سيد نعمة اللّه كه در ايام رضاع از ناصيهء او تفرس ذكا و فهم نموده بود بعض كتب نفيسه را از هر علم كه ساخته و محشّى او بودند به او بخشيد و در تربيت او تا ايام حيات كوشيد . او هنوز در سن صبى بود كه آن بزرگوار اين جهان را بدرود نمود و والد علامهاش از فرط الطاف پدرانه در سن سه چهارسالگى خود به تعليم او پرداخت ، و در اندك زمانى به خواندن عربى و علوم متداوله شروع نمود ، و
--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 456 ، تحفة العالم ، ص 109 ، مقدمهء چاپ افست تذكرهء شوشتر كه تاريخ تولد او را 1112 دانسته است ، تذكرهء شوشتر ، ص 146 تا 148 و 180 تا 187 . در طبقات اعلام الشيعة تاريخ تولد او 1104 ضبط شده است .