91 ) سيد الحكماء ميرزا رفيع الدّين الامير حيدر الحسينى الطباطبائى النائينى معروف به ميرزا رفيعا [ - 1081 ه ق ] « 1 » : منسوب است به‌سوى ناين بر وزن صاحب به نون قبل از الف و كسر ياى دونقطهء پائين قبل از نون اخير كه نام قريه يا شهرى قريب اصفهان است كما يظهر عن الاتحاف و القاموس . وى از اكابر متكلمين و افاضل متبحرين و اعاظم حكماى متمهرين و از مشايخ علامه آخوند ملا محمد باقر مجلسى بود كما فى كتب الرجال . در اجازهء شيخ يوسف بحرانى به تقريب ذكر جمعى از فضلاى كرام كه مولانا محمد باقر مجلسى از ايشان روايت داشت مذكور است كه از آن جمله عالم علامه ميرزا رفيع الدّين نائينى است كه از شيخ بهاء الدّين عاملى و ملا عبد الله شوشترى روايت داشت . در سلافة العصر مذكور است كه : « ميرزا رفيع الدّين مشهور به ميرزا رفيعا افضل اهل عصر خود در سنهء يك‌هزار و هشتاد و يك ( 1081 ) هجرى وفات يافت . از تصانيف شريفهء او است : تعليقات جليله بر كتاب كافى و غيره » . صاحب تذكره آورده كه كتابى فارسى در مسائل فقه و طهارت و صلات مشتمل بر فتاواى ميرزا رفيع الدّين مذكور به نظر حقير رسيد كه يكى از تلامذه‌اش محمد مهدى بن سيد محمد رضا مشهدى جواب هريكى از مسائل را از او حاصل نموده در آن جمع كرده است ، و از آن ظاهر مىشود كه ميرزا رفيع الدّين از سادات طباطبائى بوده و فاضل فقيه و افضل مجتهدين عصر خود بود ، و جامع كتاب مذكور ، مدح و ثناى بسيار در حق او ذكر نموده چنان‌كه گفته است كه چون در زمان غيبت امام - عليه السلام - بر هر مكلف لازم است كه در صورت تعذر اجتهاد خود در تحقيق احكام فقه بر فتاواى مجتهد حى عادل عمل كند ، لهذا من به جهت تحصيل مسائل ضروريهء عبادات و تحقيق اين معنى كه افضل علماى عصر كيست كه تقليد او توان نمود ، در مشهد مقدس رضويه و دارالسلطنهء اصفهان و دار الفضل شيراز و مكهء معظمه و مدينهء مشرفه و ساير بلاد عربستان رفته به ملازمت اكثر فضلاى عصر رسيده متفحص بودم تا آنكه در اصفهان به خدمت عالىحضرت سيادت و نقابت منقبت ، افادت و افاضت مرتبت ، قطب سپهر معرفت و حقيقت ، مركز دايرهء شريعت و طريقت ، مشيّد اساس شريعت ، ممهد قوانين حقيقت ، زبدهء اولاد مصطفوى ، خلاصهء احفاد مرتضوى ، افضل الفضلاء ، اعلم العلماء ، ميرزا رفيع الدّين محمد الحسنى الطباطبائى النائينى كه بسيارى از فضلاى عصر ، اذعان فضيلت و اعلميت و جامعيت او نموده‌اند مشرف شدم و التماس درس و استدعاى مسائل ضروريهء عبادات به طريق سؤال

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 226 ، سلافة العصر ، رياض العلماء ، فوت ميرزا رفيعا را 1082 و 1089 هم نوشته‌اند . تذكرهء نصرآبادى ، ص 128 .