مير سيد على جناب
53
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي )
كرد و حمل به بوشهر ساخت و روز ديگر فرستاد درب حجرهء تجارتى را با انبارها باز كردند ، به اسم اينكه مىخواهند ثبت تخلفات بكنند . اولا موقع فوت پدر ، دفاتر و نوشتهجات او كه مايهء ثروت تجّار مىباشد مفقود گرديد ، بعد هم به موجب رسم معمول كه اموال صغار را مىبايست بزرگان و از ما بهتران ضبط كنند ، در موضوع اموال تخلفات ، اختلافى شديد ميانه اعاظم پيدا شد ، زيرا بعضى مىخواستند متوفّى را در مقابل دعواى هر مدعى برىء الذمه سازند ، چنانچه - حكومت شيراز همان روز 28 شوال 1298 يكصد صندوق تيارىشده موجود را بهعنوان اينكه حاج ابو القاسم بوشهرى ادعا دارد - يك وجهى كه نسبت به ساير اموال جزيى بوده ، ضبط و حمل بوشهر ساخت ، يا براى احتمال اينكه بر ذمهء متوفّى باشد مبلغى را ضبط مىكردند تا يقين كنند به برائت ذمهء او ؛ بعضى هم به عنوان اينكه حقوق الهى بر ذمه متوفّى باشد ، مبلغى را ضبط مىكردند ؛ بعضى [ را ] هم بهعنوان اينكه صغير ، قابل نگاهدارى مال خود نيست مبلغى بهطور قرض بردند كه بعد از رشد ، مسترد سازند . خلاصه با وجودى كه حاج ميرزا كريم كه ملتفت همهء پيشآمدها بود و شبانه [ و ] مخفيانه قريب هزار تومان كه در منزل موجود بود حمل به منزل خود ساخت و چند سال بعد باز به متوليان امور صغير رسانيد كه شايد محفوظ باشد از دستبرد ، ليكن آن هم شد به اينطور كه پس از چندين سال كه اين مبلغ را در صندوقهاى آهنى در منزل خود متوليان ضبط كرده بودند ، موقعى كه صغير بزرگ شده بود و جهت مخارج سفر مكه و غيره ناچار بود از آن وجه بردارد . وقتى درب صندوقها را باز نمودند غير از چند كيسه كه در آنها يكصد و چند تومان قران مسكوك امير شير عليخانى افغانى بود - قبل از اين تاريخ قرانهاى افغانى در ايران رايج بود و در اين مدت چند سال ، هر قرانى يكصد دينار كسر پيدا كرده بود و رواج نداشت - چيزى ديگرى باقى نبود .