پرواضح است كه اين مهم تنها از عهدهء افرادى نادر كه به دور از هرگونه تعصب ، كج‌انديشى و از همه مهمتر ، قضاوت‌هاى نابجا ، به شناخت نزديك به واقعيت ، از شخصيتهاى مورد نظر خويش مىرسند ، قابل برآمدن مىباشد . و اين در حالى است كه گاه با سير در گفته‌ها و نوشتارهاى مختلف در خصوص اشخاص بر نام و جلوهء شخصيتهاى تاريخى بسيار تكيه مىشود تا جايى كه كار به غلوّ و شخصيت‌پرستى كشيده و يا عمدا به دست فراموشى سپرده مىشوند . ليكن كمتر اتفاق افتاده كه به تجزيه و تحليل عارى از احساس آن چهره‌ها پرداخته شده و خصوصيات ، امتيازات و خلاقيت‌هاى خاص آن‌ها مورد ارزيابى قرار گيرد ، چه ، تحليل اگر با قضاوت ارزشى و ديدگاهى همراه نباشد ، به تحريف مىانجامد و اين راهى است كه مكرر پيموده شده است . نبايد از نظر دور داشت كه يكى از اهداف عمدهء مبحث شخصيت‌شناسى در علم تاريخ ، حفظ ، پرورش و تقويت حافظهء تاريخى به‌عنوان يكى از عناصر اصلى تشكيل‌دهندهء هويت هر ملتى است تا با تمسك بدان ، به حل مشكلات و معضلاتى كه با آن‌ها دست‌به‌گريبان است پرداخته و با نگاه به گذشته ، ريشه‌هاى آن‌ها را يافته و علل و عوامل به وجود آمدنشان را بشناسد . چه در غير اين صورت اگر حلقهء ارتباط فكرى ميان دو نسل برقرار نشود ، مبادلهء تجارب و اطلاعات و دانش‌ها ناممكن گرديده و حتى واقعيت‌هاى تاريخى به‌گونه‌اى ديگر جلوه‌گر شد ، و در نتيجه باور و انديشه سياسى و اطلاعات تاريخى متأخر به علت عدم دسترسى به منابع كافى و مطمئن اطلاعاتى و يا به دليل مخدوش شدن چهره‌هاى پويا و اصيل در تزلزل و ترديد قرار خواهد گرفت . طبيعى است كه در چنين حالتى نسلى بدون حافظه تاريخى شكل گرفته و ديگر نمىتواند بر بستر محكمى از اندوخته‌ها و تجربيات پاى گذاشته و سريع‌تر و استوارتر به‌سوى آيندهء درخشان گام نهد .