شعر و شاعرى كردند چنان كه در زمان خلافت مأمون در خراسان فضلا او را مدايح گفتندى و صله‌ها گرفتندى از جمله خواجه ابو العباس مروزى در سنهء يك‌صد و هفتاد و سه از هجرت شعرى فارسى آميخته به عربى بمدح مأمون گفته بر او بخواند و مأمون را خوش آمده و مبلغ يك‌هزار دينار زرعين بجهة خواجه وظيفه مقرر كرد گفته‌اند كه پس از بهرام و ابو حفص حكيم سغدى سمرقندى در نظم فارسى كسى بر خواجهء مذكور تقدم نداشته و بعد از وى در روزگار دولت آل طاهر و آل ليث حكيم حنظلهء بادغيسى و ابو شكور بلخى و محمود وراق و فيروز مشرقى و جمعى ديگر از فضلا به گفتن شعر فارسى مبادرت جستند و هريك از شعراى ازمنهء مذكور كه شعرى از ايشان باقى مانده در محل خود در اين كتاب مسطور خواهد شد چون دولت بملوك سامانى در رسيد كار شعر و شاعرى سامانى گزيد شيخ ابو الحسن شهيد و مرادى و حكيم رودكى بخارائى و دختر كعب و ابو المثل بخارى و ابو العباس الربنجنى و ابو اسحاق جويبارى و ابو الحسن كسائى و دقيقى و ابو الحسن اعجمى و طخارى و خبازى نيشابورى و ساير حكما و فضلا بسخن پارسى پرداختند و مردم عهد را به آن شيوه و سياق مايل ساختند گويند حكيم رودكى چندين هزار بيت شعر فارسى مدون كرده بود كه اكنون هزار يك آن نمانده چنان كه رشيدى گفت شعر او را برشمردم سيزده ره صد هزار * هم فزون‌تر آمد از روى شمر گر بشمرى و طرفه‌تر اينكه در زمان ما اشعارى كه بنام ابو عبد اللّه جعفر ابن محمد الرودكى معروف و مشهور است غالبا در ديوان ابو منصور قطران مسطور است و ازوست الحاصل جمعى سابق بر وى بوده‌اند از مشايخ مانند ابا يزيد بسطامى و شقيق بلخى و ابراهيم ادهم و غيرهم و از حكما و شعرا مانند شيخ ابو الحسن شهيد بلخى و مرادى و فرالاوى و ابو شكور بلخى و ابو ليث طبرستانى و ابو سليك گرگانى و حكيم ابو طاهر خسروانى و فضل بن عباس بخارائى و ابو المثل و ابو العباس و ابو اسحاق جويبارى و ابو الحسن كسائى و محمود وراق و فيروز و حكيم دقيقى و ابو الحسن اعجمى و طخارى و خبازى چنان كه سابقا ببعضى اشارتى رفت و معاصرين رودكى مانند بنت كعب قزدارى و معروفى بلخى و ابو طاهر خسروانى و عمارهء مروزى و استاد لبيبى اورمزدى و لطيفى و على فرقدى و ابو المؤيد رونقى و استغنائى نيشابورى و آغاجى بخارائى و سپهرى بخارائى درين صورت آنان كه نگاشته‌اند رودكى نخست شاعر عجم است كه بشعر فارسى