رضا قليخان هدايت

مقدمه 24

مجمع الفصحاء ( فارسي )

جاى ديگر اطلاعى نمىتوان يافت حائز اهميت و ارزش و اعتبارست . عرفات العاشقين تذكرهء معتبر و مورد توجه ديگرى كه مورد استفاده و استناد تذكره‌نويسان از جمله مرحوم رضا قلى خان هدايت قرار گرفته است « عرفات العاشقين » ست تأليف تقى الدّين محمد پسر معين الدّين محمد پسر سعد الدّين محمد اوحدى حسينى بليانى سپاهانى تقى الدّين اصلش از بليان فارس است و تولدش در شهر سپاهان در سال 973 ( - از وجودم تقى بفعل آمد ) اتفاق افتاده است . او بگفتهء خود در اول رجب 1015 بهندوستان رفت بعد از يك سال سفرى بگجرات كرد و سه سال در آنجا ماند در 1022 قسمتى از كتاب خود را تمام كرده بود و هنگام نوشتن شرح حال خود در رديف حرف ت كه مصادف با تاريخ بالاست بگفتهء خود 49 سال داشته است او در مقدمهء عرفات العاشقين دربارهء تقسيم كتاب و نام آن چنين نوشته است : « بدانكه عرفات كعبهء اين كتاب مبنى بر بيست و هشت عرصه است به ازاى حروف مفردهء تهجى بروش ابتث به جهت ظهور تركيب و ترتيب اسامى شعرا و در عرصهء هر حرف او سه عرفه مرتب گشته به جهت ظهور جلوهء انفراد هريك از متقدمين و متوسطين و متأخرين پس دو حرف اولين از اسامى شعرا ملحوظ گشته آن را به ترتيب حروف متوالى بعرصهء رقم درآوردم » . ( مقدمهء عرفات العاشقين نسخهء خطى متعلق بكتابخانهء ملك ) گويا از كتاب عرفات بيش از دو نسخهء خطى در دنيا موجود نباشد كه يكى از آنها در تملك مرحوم رضا قلى خان و مورد استفادهء او در تنظيم مجمع الفصحاء بوده و امروز متعلق بكتابخانهء ملكست و در حال حاضر فاضل معاصر آقاى احمد سهيلى خوانسارى بمقابلهء آن با نسخهء عكسى از روى نسخهء خطى يكى از كتابخانه‌هاى هندوستان مشغولست و اميد مىرود كه به زودى براى طبع و انتشار آماده گردد تذكرهء عرفات مأخذ و سند و مورد استفادهء بيشتر تذكره‌نويسان متأخر قرار گرفته است و داراى ارزش و اعتبار و مورد اعتماد محققان و نويسندگان تاريخ شاعران مىباشد . « 1 » تذكرهء ميخانه ديگر تذكرهء معروف بميخانه تأليف حسين پسر لطف اللّه تهرانيست كه در سال هزار و چهل هجرت بتأليف آن همت گماشته و در جاى خود

--> ( 1 ) - پايان اين يادداشت ( آذرماه 1381 ) .