زين العابدين شيروانى
659
بستان السياحه ( فارسي )
الى بندر كلكته چهل مرحله است كه متّصلآباد و قراء و بلاد و قصباتش خرّم بنياد است و اكثر طرق آن خيابان و همه چيزش فراوانست و شهر فرحآباد و اكبرآباد و لكنهو و اللّهآباد و بنارس و عظيمآباد و مرشدآباد و راج محلّ در اثناى راه آن واقع شده است و از شاه جهانآباد الى ملتان چهارده منزلست و در آن راه بيابان مىباشد و از ملتان الى حيدرآباد سند پانزده مرحله است همكى معمور و همه چيزش موفور و از حيدرآباد الى بندر كراجى پنج مرحله است اكثر آن آباد و دهات خجسته بنياد دارد و از كراجى الى بندر بمبئى از راه دريا هفت روز است و چون راه درياست منظر كشتى به هواست و از بندر بمبئى الى بندر صورت از خشكى كويند شش مرحله است و راقم از راه دريا سه روز طىّ نمود و از بندر كراجى الى بندر مسقط از راه دريا كويا بهشت روز كموبيش برود و از بندر مسقط الى بندر جدّه از راه دريا در مدّت بيست روز طىّ نمود و از جدّه الى مكّهء معظّمه دو مرحله است و از مكّه معظّمه الى مدينه منوّره ده مرحله است راقم از راه خشكى نرفته و به دريا نشسته و در بندر ينبوع فرود آمده و از بندر مذكوره الى مدينهء منوّره چهار مرحله بدين موجب وادى خبط ده فرسخ قريهء جديده ده فرسخ و نازيّه هفت فرسخ و مدينهء منوّره يازده فرسخ و از مدينهء منوّره مراجعت نموده وارد ينبوع شده و بكشتى سوار بعد از دوازده روز وارد بندر قصير شديم و از بندر مذكور الى قصبهء قنه سه مرحله است لفيطه پانزده فرسخ است بثر العنبر شانزده فرسخ بندر قنّه سيزده فرسخ بهغايت راه آن سخت و دشوار و آبادى ندارد و دو منزل آن جبال شامخه دارد و از بندر مذكور الى قاهرهء مصر بهغايت معمور و همه چيز آن موفور و شهر و قصبهء بسيار دارد و بيست و يك مرحله است و همكى آن در كنار رود نيل اتّفاق افتاده قصبه هور و قصبهء جرجه و قصبهء نيشه و قصبهء خيم و تخته و نخيل و شهر سيوط و ظهور و قصّى و ملوّى و نيروا و لوسنى و شيروانى و فهنت و بىبى و بنى سويف و بوش و قصبهء واسط و سول و قاهره و از قاهره الى دمياط متّصلآباد و قريههاى خرّمبنياد و قصبات خجستهنهاد دارد و قصبه ترس و مخنّا و ظنته و محلّة الرّوح و محلّه و قصبهء سمنوط و شهر منصوره و برمون و بنية الخول و فارس كور منازل اوست و بسيار با يكديكر نزديكست راقم دو فرسخ از دمياط كذشته آنكاه بكشتى نشسته بعد از سه روز وارد بندر صور شده و آن از بنادر جبل عامل است و از آنجا روانه شد به بندر عكّه وارد كشتيم از راه خشكى دو مرحله است و آبادى بسيار دارد و طرف مغربش بحر و مشرقش جبال است و از بندر عكّه به يافا آمديم آن نيز دو مرحله است و راه آن معمور و همه چيزش موفور است و از آن بندر الى بيت المقدّس دو مرحله است و در ما بين قصبه رمله است و از قدّس شريف الى قدس خليل يك مرحله و ايضا الى قبر حضرت موسى ( ع ) يك مرحله و در اطراف قدس تل و ماهور و جبال موفور است و از قدس الى دمشق كوهستان بسيار و بعضى مسالكش دشوار است و هفت مرحله راه و در آن اثناء قريههاى فراوانست فقير از راه مستقيم ميل به طرف جبل عامل نموده و در آن بين قريهء عين ابرو و سنجل و لبان و كوزه و قصبهء نابلس و سلنور و قباط و قصبهء حنين و ناصره و جديده و ناقوره و راس العين و بدياس و مشحون و قاقعيّه و نباطيّه و مشغر و فرعون و بعلول و حلوا و دماس و حسينيّه از بلوك وادى برده و نسبى و الهامه و صالحيّه و غير اينها مشاهده شده و از دمشق الى بعلبك شانزده فرسخ است و قريههاى فراوان در راه آنست و جبال نيز دارد و از بعلبك الى حلب اكثر مسالك آن هموار و دهاتش بسيار است و نه مرحله است و قريهء يونين و عين و هرمل و تل ابن يامين و شهر حمّص و حمّى و شيخون و قصبهء معرّة النعمان و سراقب منازل اوست و از مدينه حلب الى شهر سيواس هجده مرحله است و اكثر مسالك آن كوهستان و دهاتش فراوان و چند قصبهء و شهر در راه آنست قريهء نفاولى شش فرسخ اخترين نه فرسخ قريهء منزل ده فرسخ و شهر عينتاب شش فرسخ و قريهء كچكه چهار فرسخ و شهر مرعش پنج فرسخ و قريه اسليجه هفت فرسخ و على شير پنج و قرانقىدره دو فرسخ و خشت اوغلى خانى چهار فرسخ و قصبه البستان شش فرسخ و قريهء الحاصلى شش فرسخ و منكلن شش فرسخ و قصبهء درنده شش فرسخ و قريهء الميوارى شش فرسخ و چانقره شش فرسخ و خمارلى و اولاش و شهر سيواس هريك شش فرسخ و از سيواس الى توقات دو مرحله است و راهش آسانست و از بلدهء توقات الى شهر انكورى دوازده مرحله است و مسالكش آسان و بعضى كوهستان و جنكلستانست قريه بازار پنج فرسخ قريهء ضلع هفت فرسخ و قريهء پورا و بيكيوردى و اسكى بلوك و بلدهء يوزقات ما بين هريك شش فرسخ و قريهء كوتلك و ترينلى