زين العابدين شيروانى

627

بستان السياحه ( فارسي )

دار السّياده و براى درويشان خانقاه و بجهة طالبان علم مدرسه و از براى بيماران كه غريب و مفلس باشند دارالشّفاء بسازد و براى هريك موقوفات معيّن دارد و در اين خصوص اهتمام فرمايد سى و يكم خلاف عهد و پيمان نكند و با هر فرقه و جماعتى كه عهد و ميثاق نموده عمل آورد و از آن تجاوز نكند سى و دويّم آنكه در هنكام جنك و جدال اكر فتح و نصرت ميسّر شد سپاهيان و لشكريان عقب غارت نروند و متوجّه ؟ ؟ ؟ و اخترمه نشوند و براى آنها لشكرى علىحدّه مقرّر دارد و براى پاس و محافظت او سپاهى ديكر معيّن فرمايد و در وقت تقسيم غنايم حصّه و قسمت هريك از پيادكان و سواران را مقرّر نمايد سى و سيّم آنكه اكر سردار و سپهدار از ميدان جنك فرار كند آن را از منصب خود معزول نمايد و دولت و عزّت او را بازستاند و اكر سپاهى كريزد ايشان را با زندانيان و محبوسان به كار كيرد تا موعد مشخّص سى و چهارم آنكه اكر صاحب منصبى و ملازمى وفات يابد منصب او را به فرزند او عطا كند و اكر ولدش صغير باشد وكيل معيّن فرمايد و اكر اولاد قابل نداشته باشد به خويشان قريب او عنايت نمايد و ثلث مواجب را بر اولادش باز كذارد و اكر سپاهى در حين جنك ناقص شود و از كار افتد نصف مواجب او را لطف كند تا آسوده باشد سى و پنجم آنكه متاعى و قماشى كه در ملك او بهم نرسد با آنها التفات نكند و بر آن اعتبار نكذارد كه مال بسيار بدان صرف شود و بر رعايا و برايا ضرر رسد سى و ششم آنكه سعى و مبالغه نمايد كه از مسكرات اثر نماند و خمر و فقاع و نيك را براندازد و هركه خورد تأديب بليغ فرمايد مكرآنكه حكيم حاذق براى مريض تجويز نمايد سى و هفتم آنكه دروغ‌كوى و سوكندخور و متملق را تقرّب ندهد و خود نيز به آنها موصوف نشود كه دروغ كفتن دولت را زيان دارد سى و هشتم آنكه براى خلافت و حكومت يك پسر خود را اختيار دهد و تربيت نمايد و باقى را حكومت و ملك ندهد كه باعث پريشانى عباد و خرابى بلاد است سى و نهم ملاحظهء قديم و جديد ملازم نكند و براى نوكر و خدمتكاران پايهء نو و كهنه نكذارد و هر ملازمى كه در مراسم خدمتكزارى و جان‌سپارى بيشتر باشد آن را زياده منظور دارد چهلم آنكه هفته يك روز بداد رعاياى خود برسد و بذات خويش تحقيق نمايد شايد مقرّبان جهة اغراض نفسانى و تسويلات شيطانى مشتبه كردانند و حقيقت حال را بعرض او نرسانند و نيز سالى يك‌دفعه سه روز بار عام دهد كه جميع رعايا و برايا به خدمت او برسند و عرايض و مطالب خود را بلا واسطه معروض دارند چهل و يكم آنكه ملازمان امين مقرّر دارد كه از دخول و خروج بيكانه بملك اعلام نمايند و احوال مسافرين و متردّدين مملكت را اطّلاع دهند و از اوضاع و اطوار آنها باخبر باشد چهل و دويّم آنكه بكيش و ملّت احدى متعرّض نشود و تعرّض بر صاحبان ملل مختلفه نرساند و هريك را در مقام خود تربيت كند اكرچه بموجب النّاس على دين ملوكهم مردمان بدين ملك مايل خواهند بود چهل و سيّم آنكه در خرج اسراف نكند و اموالى كه در راه مجاهدين و توسعهء ملك بايد خرج نمود بر لباس و ترفّع و اساس صرف ننمايد و بخل و امساك نيز نورزد و از طريق اعتدال نيز نكذرد چهل و چهارم آنكه از ارباب دانش و اصحاب بينش كه نكوكار و پرهيزكار باشند نديم و مصاحب معيّن فرمايد و ايشان را اجازت دهد كه از احوال مملكت و اوضاع رعيّت بطريق صدق و بيان واقع عرض كنند و در مقام مناسب اخبار اعداء و احبّا را معروض دارند چهل و پنجم آنكه رسم راهدارى و عشّارى را موقوف كرداند و بجز چهل يك از طايفه تجّار از كسى چيزى نستاند و آن نيز در تمامت مملكت دو سه موضع زياده نباشد چهل و ششم آنكه بيت اللّطف يعنى خرابات‌خانه را براندازد و طريقهء متعه نمودن را جارى سازد و در هر شهر و ديارى محلّهء براى ايشان مقرّر نمايد و امين ديندار و شخص پرهيزكار براى محافظت آنها معيّن فرمايد و دخل‌وخرج ايشان را مشخّص كند و نيز اهل عفايف و زنان شوهر دار را از تردّد تعزيه خانها و اختلاط با مردان منع بليغ كند چهل و هفتم آنكه در تعمير قبور اولياء و ائمّه هدى و مزار مشايخ دين و ابواب البرّ مساعى جميله بظهور رساند و راه متردّدين و مسافرين را هموار و كشاده كرداند و بعضى مواضع كه سنك بسيار و تردّدش دشوار است پاك سازد و طريق آمدوشد مردم را آسان كند چهل و هشتم آنكه اوقات خود را قسمت نمايد و مدّت شش ساعت را براى خواب و آسايش مقرّر نمايد و چهار ساعت بامور عيال و اطفال و صغار و كبار خود پردازد و دو ساعت بكتب اخلاق و اخبار سلف مشغول شود