و حضرت بارىتعالى ايشان را سرنكون نموده راقم كويد كه اين روايت به‌غايت سقيم است زيرا كه ديار امّت لوط ( ع ) در كشور شام بوده و حضرت بارىتعالى بر ايشان غضب نموده و لوط در لغت فرس بمعنى برهنه است و چون آن صحرا از آب و علف برهنه است لهذا آنجا را لوط كويند باىّ حال صحراى لوط دشتى است كه شصت فرسخ در شصت فرسخ آب و علف ندارد و صحرائى هموار و دشتى شوره‌زار است و محدود است از مشرق بولايت سيستان و از مغرب بديار كرمان و از جنوب بملك بلوچستان و از شمال به كشور خراسان همواره محلّ دزدان و جماعت بلوچان است هوايش كرم و به غير از موسم زمستان عبور از آنجا دشوار و عابرش شترسوار است ذكر لنگر بر وزن كنكر قصبه‌ايست بهجت‌اثر در يك‌منزلى جام و محلّى است مسرّت انجام آبش خوب و هوايش مرغوبست قديم الزّمان آباد بوده و بمرور ايّام خراب شده اكنون قريه‌ايست و مزار فيض آثار شاه قاسم انوار در آن ديار زيارتكاه اهل روزكار است مكرّر زيارت شده است ذكر لنكران بفتح لام و سكون نون و فتح كاف عربى و راء مع الالف و سكون نون ثانى دارالامارهء ولايت طالش و در كنار بحر خزر واقع و سه طرفش كوهستان و جنكل فراوان دارد قرب هفتصد باب خانه در اوست و نواحى معموره و قراى مشهوره مضافات اوست راقم كويد كه در سنه 1210 هزار و دويست و ده هجرى بدان صوب عبور نموده و در آن هنكام حاكمش مصطفى خان سيّد جليل القدر بوده كافه رعايا از وى خشنود بودند و در بستر عدالت او مىغنودند از پادشاه ايران خوف و هراس نموده به دولت روسيّه التجاء برد و لشكر روسيّه را بدان ولايت آورد و با روسيّه جنك عظيم روى داد و شكست فاحش بجانب سپاه اسلام افتاد و بعد از چند كاه مصطفى خان روى توجّه بعالم آخرت نهاد و جماعت روسيّه لنكران را تصرّف نمودند و دختر مصطفى خان به يكى از بزركان روس اظهار محبّت كرد و آن روس سيّده را به عقد خود درآورد و اكنون در تفليس نزد شوهر خويش بلكه با او هم‌كيش است راقم از يكى ارباب تحقيق پرسيد كه هاشميّه زوجهء روس شدن چه معنى دارد در جواب فرمود ممكن است چنان كه در بلدهء عظيم‌آباد بنكاله سيّدهء از اكابر زوجهء يكى از امراى طايفهء انكليس شده از آن فرزندان در وجود آمده و همكى نصارى شدند و بر ملّت حضرت عيسى ( ع ) عمل مىكردند و همچنين در بلدهء حاجى ترخان كه يكى از بلاد روسيّه است سيّد محمّد ناينى دخترى از جماعت روسيّه كرفت و دو پسر و دو دختر ازو متولّد شدند و دختران او بزرك كشته به جماعت روسيّه شوهر نمودند و پسران او بطريق روسيّه بودند و هرچند سيّد محمد سعى نمود كه ايشان را از آن ديار بيرون آورد راضى نشدند و كذلك در بلاد توران و هندوستان و شام و روم و عربستان جمعى كثير مشاهده شده كه سادات صحيح النّسب همكى شافعى و حنفى در غايت تعصّب بودند و بر طريق مذاهب اربعه عمل مىنمودند و بر اين اعتقاد بودند كه سيّد صحيح النّسب رافضى نمىشود و بر خلفاى ثلاثه لعن نمىكند فقير عرض نمود كه كويند حديث از ائمه اطهار ( ع ) مرويست كه اولاد رسول ( ص ) خدا كافر نمىشود و اهل سنّت و جماعت نمىكردد در جواب فرمود اين حديث صحيح است امّا معنى آن چنين است كه هركه بفرمودهء آن حضرت ايمان آورد و اطاعت آن جناب كند و ظاهرا و باطنا از فرمودهء آن حضرت تجاوز نكند هرآينه بمضمون يا على انا و انت ابوا هذه الأمّة ورثه آن حضرت باشد و به حكم آيه كريمه فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي ولد معنوى آن جناب كردد و اكر معنى حديث غير از اين باشد درست نمىآيد زيرا كه قابيل پسر حضرت آدم ( ع ) بود و آدم ( ع ) زاده كى او را فايده ننمود و كنعان از صلب حضرت نوح ( ع ) در وجود آمد و تير إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ را نشانه آمد و زيد بن امام حسن ( ع ) و علىّ بن اسماعيل ( ع ) و جعفر بن امام على النّقى امام‌زاده بودند و چندان شقاوت به ائمه ( ع ) نمودند كه هيچ شقى و بدبختى نكند چنان كه در كتب علماء مذكور و در تواريخ مسطور است پس هركه مطيع ايشان شد فرزند ايشان آمد خبر الجنّة للمطيعين و ان كان عبدا حبشيّا و النّار للعاصين و ان كان سيّدا قرشيّا بر مطلب دلالت تام دارد پس در اين حالت بر اهل بصيرت پوشيده نيست كه مضمون ولد الزّنا لا يفلح اللّهمّ العن بنى اميّة قاطبة و آيهء إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ