ميرزا محمد على وفا زواره اى

341

تذكرهء مآثر الباقريه ( فارسي )

به دوران محمّد شاه غازى * كه در زير نگينش ملك عالم البتّه نستعليق ضيا نيز بسيار پخته و زيباست و يك نمونهء آن سنگاب بسيار ساده و شكيل آرامگاه سيّد شفتى است كه ضيا مادّه تاريخ ساخت آن را نيز چنين سروده و نوشته است : ضيا شد بيدل و تاريخ بنوشت * كه گردد تشنه‌اى از آب سيراب [ 1249 ] ( نيز : گنجينهء آثار تاريخى اصفهان ، ص 782 ) استاد همايى به‌جز سنگ مادر شاهزاده ، لوح مزار شيخ الاسلام در مقبرهء آقا حسين خوانسارى و لوح آقا محمّد جواد را در « سر قبر آقا » سروده و نوشتهء ضيا مىداند و او را در فنون انشا ، مستوفىگرى و احكام نجوم مسلط مىشمارد . همچنين سروده تخت مرمر كاخ گلستان را از آثار او به حساب مىآورد . ( ر ك : تاريخ اصفهان ، مجلد هنر و هنرمندان ، ص 153 ، ص 193 و ص 361 ) ميرزا محمّد على بهار ، به‌جز فضائل يادشده ، علم سياق را نيز جزو مهارت‌ها و استادىهاى ضيا ياد مىكند و سپس پنج قصيده با جمعا 189 بيت از او در ستايش منوچهر خان معتمد الدّوله گرجى مىآورد . ( ر ك : مدايح معتمديه ، صص - 68 458 ) نسخه خطّى ديوان ضيا ، نقاشىهاى ظريفى دارد كه اگر از خود او باشد در اين فنّ نيز مهارتى داشته است . نيز ر ك : تذكرهء شعراى اصفهان ، بىنام [ نسخهء كتابخانهء ملى تبريز ] ، شماره 7 ( به نقل از تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 1 ، صص 79 - 278 ) و تذكرهء افسر : ميرزا خليل افسر قزوينى ( نيمهء دوم قرن سيزدهم ) شاعر 28 ( به نقل از تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 1 ، صص 86 - 184 ) همچنين : مكارم الآثار ، ج 4 ، ش 598 و حديقة الشّعرا ، ج 2 ، صص 79 - 1074 و احوال و آثار ملا محمّد اسماعيل خواجويى : سيد مهدى رجايى ، صص 48 - 37 و الذّريعة ، ط ( ب ) ، ص 628 و رجال و مشاهير جناب ، ذيل محمد حسين ضياء .