ميرزا محمد على وفا زواره اى

23

تذكرهء مآثر الباقريه ( فارسي )

همين تأثير در ارتباطها ، تدريجا نفوذ شاعر زواره‌اى را در هرچند حوزه قدرت در اصفهان افزايش داد و قدرى از عقده‌هاى ناگشوده پيشين وفا را التيام بخشيد . اما ازآنجاكه « فلك به كام او نمىگشت ، اين بار نيز از در ديگر سنگ در جامش كرد و جانش به درد آورد . » پسر نوزده‌ساله‌اش صفا ، دل به دستور پدر نمىسپرد و نه تنها راه درس و بحث پيش نمىگرفت كه « از طريق شاعرى ، به بطالت و هوس‌رانى و خوش‌گذرانى افتاد . « 1 » » پدر كه خود قبلا مزه سربه‌هوايى جوانى را چشيده بود و همين را عامل اساسى دست نيافتن خود به مدارج اجتهاد و قدرت مىدانست ، حدود دو سال كوشيده بود ، اما پسر ناخلف به راه نمىآمد . مادرش نيز به خاطر يافتن محملى مناسب ، براى ستيزه با شوهرى كه نيمى از آن را به راحتى از دست رفته مىديد ، جانب پسر گرفت ، همين باعث شد كه طبع حساس وفا ، از اين بىوفايى رنجيد و او را براى هميشه مطلّقه كرد و صفا را نيز از خود راند و عاق كرد و مقررّى هر دو را قطع نمود . بدين‌ترتيب زندگى خانوادگى او منحصر به زوجه جوان و نوباوه‌اش در زواره شد و شاعر زواره‌اى فرصت بيشترى براى به كرسى نشاندن نظر خود و اعاده موقوفات مدرسهء لطف على خان يافت . اما دريافت كه « خريدار و فروشندگان موقوفه ، به اعتبار تعارض حكم ميرزاى قمى با فتواى جديد سيّد شفتى ، دعوا را به محضر شرع ملا احمد نراقى در كاشان برده‌اند . . . نراقى نيز حكم ميرزا را تأييد و فتواى سيّد را نقض كرده است . « 2 » » اما درگذشت ملا احمد در سال 1245 قمرى ، امتيازى براى وفا بود . با فوت اين عالم شهير ، دوست و كاتب او - يغماى جندقى - به اصفهان آمده و به سرعت به ملازمان سيف الدّوله پيوست و از اين طريق ، ارتباط او با وفا نمىتوانست در تحريض شاعر زواره‌اى به اقدام براى رسوخ حكم سيّد شفتى و كم‌رنگ كردن فتواى نراقى مؤثر بوده باشد . با الحاح وفا ، سيّد براى متولى موقوفات - يعنى همان ملا عبد العظيم بيدگلى - دستور تصرف « اعيان مغصوبه موقوفه » را صادر كرد . اما او كه چنين كارى را براى خود محال مىديد ، پوزش خواست

--> ( 1 ) - محيط طباطبايى : « صفا زواره‌اى » ، پيشين ، ص 2 ( 2 ) - محيط طباطبايى : « يغماى جندقى و سادات زواره » ، دورهء يغما ، ج 29 ، ص 611 ( مجموع اين فتواهاى متناقض را كه دوبه‌دو ، در برابر يكديگر صف‌آرايى كرده ، محمّد بن يوسف ميمه‌اى در كتابى به نام « مسائل و رسائل فى غوامض المسائل » گرد آورده است . ر ك : محيط طباطبايى ، « يك اثر ارزندهء چاپ نشده پيشين ، ص 22 - 15 و نيز ر ك : تويسركانى ، دكتر سيّد احمد : « اختلاف نظر دو فقيه هم‌عصر در يك مسأله فقهى » ، ميراث جاودان ، سال 5 ، ش 4 - 3 ، پاييز و زمستان 1376 و صص 56 - 48 )