ناطق 126 اسمش ميرزا حسن و از شعراى زمن . برادرزادهء اعجوبهء زمان ، نادرهء دوران ، انورى نور ، ظهير ظهور ، فردوسى مقال ، خاقانى خيال ، رشيدى رشد ، عنصرى عنصر ، نظامى نظم ، خيام‌بزم ، معزى كلام ، ازرقى مقام ، الواصل الى رحمة الملك المنّان ، فتحعلى خان « 1 » 127 كه از اكابر دارالمؤمنين كاشان و از مشاهير جهان است . در به دو دولت گردون عدّت صاحبقران عدالت شعار ، فتحعلى شاه قاجار - خلّد اللّه ملكة - به منصب ملك‌الشّعرايى ، سرافراز و از جميع امرا و وزرا به منادمت ، ممتاز آمد . به واسطهء استعداد اصلى و فطرت جبلّى و تربيت آن دولت جاويد مدّت و عنايات صاحبقران قدردان ، به مدارج عاليهء شاعرى چنان ارتقا يافت كه به تلفيق بيان و تنميق بنان درنيابد . بحرى بود ذخار و محيطى بىكنار . به اعتقاد كاتب ، از زمان استاد ابو الحسن رودكى كه مقنن قانون شعر فارسى گرديده ، الى يومنا هذا كه قريب به هزار سال جلالى است به علوّ فكر و سيلان طبع و وسعت خيال و حسن مقال و لطف كلام و قدرت در هر مقام - من جميع الجهات - شاعرى چون جنابش پا به دايرهء وجود ننهاده . [ ( ! ) ] و ابواب كنوز معانى ، به مفتاح بيان نگشاده است . « شهنشاه‌نامه » و « خداوندنامه » و دواوين قصايد متين و قطعات رنگينش كه هريك گنجى است ، مشحون به جواهر شاهوار و لآلى آبدار ، بر اين معنى گواست و دليل واضح اين مدعا . صابى دوران ، سحبان زمان ، معروف روم و روس ، فاضل خان 128 گروس ، برخى از مكارم حالات اعجاز سماتش « 2 » ، در تذكرهء انجمن خاقان ، 129 مرقوم قلم بلاغت رقم آورده . اگرچه آن نيز يكى از هزار و اندكى از بسيار است ، ولى موجب فىالجمله استحضارى از پايه و مقدار آن يگانهء زمان و خلاصهء دوران مىتواند گرديد .

--> ( 1 ) - مرحوم فتحعلى خان ( 2 ) - حالات و مقالات اعجاز سماتش