ديباچهء مصحّح كتاب حاضر كه به تذكرهء مرآة الخيال معروف است ، در واقع دايرةالمعارف يا دانشنامه‌ايست كه مؤلّف ، شير على خان « 1 » لودى ، در آن به بحث دربارهء موضوعات گوناگون پرداخته است ، و در ضمن موضوع اصلى كتاب - تذكرهء شاعران - مطالب ديگرى هم آورده است ؛ مباحثى در زمينهء خطّ و عروض و قافيه و صنايع شعرى و انشا ، و نيز تفسير و تأويل و عرفان و تصوّف ، همچنين دانش‌هايى مانند موسيقى و تعبير خواب و فراست ( قيافه‌شناسى ) و طبّ و جغرافيا ، نيز عجايب دنيا و اخلاق ، همه در اين كتاب طرح شده‌اند و در باب هريك ، بيش‌وكم سخن رفته است . شير على خان ، نگارش كتاب را در سال 1102 ه . ق . / 1690 - 1691 م . در عهد سلطنت محيى الدّين محمّد اورنگ زيب معروف به شاه جهان ( م . 1118 ه . ق . / 1707 م . ) به انجام رسانده است . در لغت‌نامهء دهخدا ، ذيل « لودى » ( ludi ) آمده است : « ( امراى . . . ) نام سلسله‌اى كه پس از هجوم امير تيمور به هند در سال 801 ه . ق . [ / 1398 - 1399 م . ] بعد از سلسلهء تغلقيّه روى كار آمد و با هجوم بابر از ميان رفت . . . » . « 2 » پدر مؤلّف ، على امجد خان نام داشته ، و بنابه گفتهء خود شير خان ( در متن كتاب ، ص 105 چاپ حاضر ، ترجمهء احوال ملّا فرّخ حسين ناظم ) ، وى را به همراه برادرانش در بلدهء جهانگير نگر

--> ( 1 ) - يا شير خان . ( 2 ) - نيز - دايرةالمعارف فارسى ، به سرپرستى غلامحسين مصاحب ، تهران ، فرانكلين ، ج 2 ، 1356 : لودى .