الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

500

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

نموده ، سلطان دستور داد تا آنها را به ناشايست‌ترين وضعى از وى بازگيرند و اجرة المثل ايام تصرفات او را كه مبلغ زيادى بوده مطالبه نمايند . قاضى جهان كه از اين موضوع اطلاع پيدا كرد پيش از آنكه فرمان شاهى صادر گردد به دربار شاه‌تهماسب رفت ، پيرى و فرتوتى و ناتوانى او شاه را به رقت آورده از فرمان خويش صرف‌نظر كرد و تغيير رأى داد و مبلغى هم از سيورغات را در اختيارش درآورد و او را مرخّص كرد . او به قزوين بازگشت و همان‌جا بود تا در سال 960 ه . ق در زنجان‌رود درگذشت و در بقعهء امامزاده شاه‌زاده حسين ( ع ) مدفون گرديد در تاريخ فوتش گفته شده « 1 » . به كاهى چو آحاد قاضى جهان * بيابى ز تاريخ مرگش نشان پايان گزيدهء احسن التواريخ . مؤلف گويد : پيش از اين ، شرح احوال فرزندش ميرزا شرف جهان را در باب شين نقطه‌دار نوشتيم و اشاره كرديم كه او هم از فضلاى روزگارش بوده و در زندگى پدرش به نيابت از او امور وزارت را عهده‌دار مىشده پس از آن به وكالت شاه‌تهماسب صفوى برگزيده شده است . ملا قوام الدّين بن ملا شمس الدّين محمّد بن احمد حصرى وى مانند پدرش در علوم رياضى مهارت داشته است و من در اردبيل از تأليفات او رساله الجعفرية را كه در مسائل مشكل حساب بوده و به پارسى و به نام

--> ( 1 ) - حروف ابجد را به سه بخش بلكه چهار بخش تقسيم كرده‌اند . آحاد ، عشرات ، مآت ، الوف . گفته است : يكان يكان شمر ابجد حروف تا حطى * پس آنگه از كلمن عشر عشر تا سعفص پس آنگه از قرشت تا ضظغ شمر صد صددل * از حساب جمل شد تمام و مستخلص بنابراين آحاد « قاضى جهان » ا - ج - ه - ا بوده كه هرگاه آنها استثنا شود « نقيض » باقى مىماند كه گفته‌ام : چون ز نقض عهد دنيا خسته شد * لاجرم تاريخ فوتش شد « نقيض » - م .