الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
451
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
از تأليفات او رسالهاى است به نام حل المغالطات . من اين رساله را در شهر رشت از شهرهاى گيلان ديدهام . رسالهء ديگر حلّ شبهة على كلمة التوحيد كه رسالهء مختصرى است و من آن را در همدان ديدهام . بلكه ممكن است قسمتى از رسالهاى باشد كه ذيلا به آن اشاره مىشود و امثال اينها از تحقيقات و رسالههاى ديگر . ظاهرا مترجم حاضر همان سيد امير فضل اللّه استرآبادى باشد كه از شاگردان ملا احمد اردبيلى ( قدس سره ) بوده است . ليكن فاصله زياد روزگار شيخ على كركى و مولانا اردبيلى ( قدهما ) اين احتمال را بيرون از تأمل نمىگذارد . از تأليفات او الرسالة التهليلية است كه رسالهء مختصرى است و به منظور تفسير كلمهء توحيد ، تأليف شده و من آن را در رشت و ديگر از محال ديدهام . ازآنجاكه در ديباچهء آن هنگام درود بر پيغمبر اكرم ( ص ) لفظ اصحاب را آورده ، پيداست كه مؤلف آن غير از ايشان است . سيد ضياء الدّين ابو الرضا فضل اللّه بن حسين بن ابى الرضا عبيد اللّه بن حسين بن على حسينى مرعشى شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : وى دانشورى واعظ و فقيهى صالح بود . احتمال مىرود مترجم حاضر با بزرگوارى كه پس از اين نام مىبريم يكى باشد با آنكه منتجب الدّين بهطورى كه اشاره مىشود بار ديگر از وى نام برده است . سيد امام كبير ضياء الدّين ابو الرضا فضل اللّه بن على بن حسين بن عبيد اللّه بن محمد بن عبيد اللّه بن محمد بن عبيد اللّه بن محمد بن عبد اللّه بن حسن سيلق بن على بن محمد سيلق بن حسن بن جعفر بن حسن مثنى بن حسن بن على بن ابى طالب عليهما السّلام حسنى راوندى كاشانى « 1 » . وى فاضلى دانشور و كاملى شاعر و اديبى بزرگوار و بنام و از شاگردان شيخ
--> ( 1 ) - در پاورقى مىنويسد : مؤلف در حاشيه كتاب حاضر نوشته است راوند يكى از قريههاى كاشان است و خود او در شهر كاشان مىزيسته است .