الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

377

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

شيخ فقيه صالح رشيد الدّين ابو البركات عيداد بن جعفر بن محمد بن على بن خسرو ديلمى وى از علماى بزرگوار ما بوده . يكى از علما ، كتاب فهرست شيخ طوسى را در محل قراح ابى الشحم در مجالس چندى بر وى قرائت كرده و آخرين مجلس قرائت او روز سه‌شنبه شانزدهم جمادى اولى سال 587 هجرى در جانب شرقى بغداد اتفاق افتاده از وى روايت مىكرده . از اوايل برخى از نسخه‌هاى فهرست شيخ طوسى استفاده مىشود كه مترجم حاضر از شيخ جمال الدّين ابو عبد اللّه حسين بن هبة اللّه بن حسين معروف به ابن رطبه سوراوى ، در سور مدينه در منزل او كه به قرائت بر او پرداخته از ابو على فرزند شيخ طوسى از خود شيخ مؤلف فهرست روايت داشته است . در يكى از نسخه‌هاى فهرست به جاى « عيداد » « عيلاد » به كار رفته است و « عيلاد » يا « عيداد » لفظ نامشهور و نامى نامتداول است ، ممكن است اشتباه ناسخ بوده يا لفظ مذكور در ميان ديلميها متداول بوده است « * » . مولى قاضى عيسى وى از دانشوران متأخّر است و از چگونگى روزگار او اطلاعى ندارم . آرى در يكى از مواضع از وى چنين ياد شده است : « الفاضل العالم الكامل ذو الطبع النّقاد و الفهم الوقّاد جامع المعقول و المنقول حاوى الفروع و الاصول » . اوصاف مزبور را كه دليل بر علم و كمال و نقادى و شعله‌ورى او در دانش و دارندگى معقول و منقول و فروع و اصول بوده يكى از فضلا به خط خود نوشته و من آن خط را در اردبيل ديده و مىپندارم كه مترجم حاضر در آنجا در اوايل روزگار صفويان

--> ( * ) ممكن است عيداد همان عيدداد باشد از قبيل خداداد يعنى كسى كه در عيد متولد شده و در آن روز به پدر و مادرش ارزانى شده است چنانچه خداداد نام كسى است كه خدا او را به والدينش اعطا فرموده است و در ميان ديلميها اين‌گونه نام متداول بوده است - م .