الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

375

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

و از تأليفات ديگر او كتاب ترتيب اختيار رجال كشّى است كه اصل آن ( اختيار رجال كشّى ) از شيخ طوسى بوده و قهپائى كتاب اختيار را به طرز جالبى به حروف الفبا مرتب ساخته است و در ضمن به تحقيقات رجالى فراوانى اشاره كرده است . يادآورى مىشود كه اصل كتاب رجال كشّى مشتمل بر شناسائى احوال رجال خاصه و عامه بوده كه شيخ طوسى آن را مختصر كرده و در اثر خويش كه اختيار رجال كشّى باشد به پاره‌اى از احوال خاصه پرداخته و احوال عامه را به‌طور كلى متذكر نشده است و اين اثر هم كتابى مشهور و ارزنده است و نسخه‌اى از آن در اختيار ما مىباشد و نسخه‌اى از آن را كه به خط شريف قهپائى بوده در شهر فراه ديده‌ام و خطش تا حدى پسنديده است . قهپائى به ضم قاف و هاء ساكن و پاى سه‌نقطه و الف و پس از آن يا ، منسوب به قهپايه كه عربى كوهپايه ، يكى از روستاهاى اصفهان مىباشد .

--> - الذريعة ( قدس سره ) نگاشته شده و همچنين شرح‌حالى از قهپائى از كتاب مصفى المقال مرحوم علامه صاحب الذريعة بدان افزوده و در پايان جلد چهارم نيز شرح حالى به قلم مرحوم صاحب الذريعة ايراد كرده كه اينك به ترجمهء آنچه ايراد شده است اشاره مىنمائيم . ملا زكى الدّين عنايت اللّه قهپائى از شاگردان ملا احمد مقدس اردبيلى و ملا عبد اللّه شوشترى و شيخ بهائى بود و در مجمع الرجال همه اصول پنجگانه رجاليه ( نجاشى ، كشى ، فهرست ، رجال شيخ و ابن غضائرى كه ملا عبد اللّه شوشترى آن را از رجال سيد بن طاوس استخراج كرده ) بدون كم‌وكاست آورده است و سال 1016 هجرى از تدوين آن آسوده خاطر گرديده است . از تأليفات او ترتيب رجال كشّى است و ترتيب رجال نجاشى و حواشى بر كتاب نقد الرجال كه حاج ملا على كنى بدان دست يافته و حواشى منهج المقال كه آنها را ميرزا ابو الحسن بن عبد اللّه در سال 1051 ه . ق به نسخه خود انتقال داده و حواشى كشى و نجاشى با رمز « ع » كه شيخ نورى آنها را ديده است و در تعليقه منتهى المقال بدانها اشاره نموده و تعليقاتى كه خود او بر مجمع الرجال داشته و نسخهء آنكه به خط خود او بوده مرحوم شيخ محمد سلطان المتكلمين واعظ كجورى تهرانى به من هبه كرده است و خود علامه ضياء الدّين در پاورقى مرقوم داشته است اينك همان نسخه در اختيار ما مىباشد و ما همان را مدار طبع اين كتاب قرار داده‌ايم - م .