كه براى دومين بار در نيشابور به ملاقات وى رسيدم بخشى از شرح او را نزد وى خواندم . مؤلف گويد : واضع علم لغز در زبان عربى معلوم نيست . امّا سابقهء بسيارى دارد . آرى كسى كه معما را اختراع نمود و رساله‌هايى به زبان عربى نوشت به گفتهء صاحب رسالهء مذكور . . . « * » شيخ زين الدّين على بن يونس عاملى نباطى بياضى شيخ زين الدّين ابو محمد على بن محمد بن يونس عاملى عنجرى نباطى بياضى مؤلف كتاب الصراط المستقيم و غير آن . شيخ على بن يوسف وى از دانشوران بزرگ روزگار شيخ مفيد بوده و به‌طورى كه از فلاح السائل ابن طاوس برمىآيد ، او از احمد بن محمد بن سليمان زرارى از ابو جعفر حسنى محمد

--> ( * ) در روضات ، ص 261 مىنويسد : خليل بن احمد ، نخستين كسى است كه فن معما را وضع كرد و محتمل است ابو الاسود دئلى نخستين فرد بوده باشد . بايد اضافه كرد هرگاه ابو الاسود واضع اين فن باشد ممكن است حضرت مولا عليه السّلام مقدم بر او باشد زيرا اين شعر كه منسوب به آن حضرت است معمائى است بنام مبارك حضرت محمد الاخذ وعد موسى مرتين * وضع اصل الطبائع تحت زين و سكة خان شطرنج فخدها * و ادرج بين ذين المدرجين فذلك اسم من يهواه قلبى * و قلب جميع من فى الخافقين روضات در همان صفحه در باب بىارزشى معما از جاحظ نقل كرده است كيسان مستمع ابو عبيد ، معمولش آن بود خلاف آنچه گفته مىشد مىشنيد و خلاف آنچه مىشنيد مىنوشت و خلاف آنچه را مىنوشت مىخواند در عين حال از همه مردم به فن معما ماهرتر بود و نظام با همه قدرتى كه در انواع علوم داشت به كوچك‌ترين نكتهء معما هم دست پيدا نمىكرد و مطلبى هم از ملا محمد امين استرآبادى نقل كرده است - م .