الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

358

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

ملا شرف الدّين على يزدى وى فاضلى دانشور و اديبى شاعر و منشى و در فن معمّا مهارتى به كمال داشت . او در روزگار امير تيمور گوركان بلكه پس از او هم مىزيسته است « * » . به گمان من ، مترجم حاضر از دانشوران اماميه است و ما بقى احوال او را در بخش دوم كه ويژهء ديگران است ايراد خواهيم كرد . شرف الدّين تأليفاتى دارد از جمله ، شرح قصيدة البردة النبويه . كتاب كنه المراد فى علم الوفق و الاعداد كه اين كتاب را به پارسى تأليف كرده و من آن را ديده‌ام . كتاب ديگرى هم در وفق و اعداد دارد كه ملخّصى از آن كتاب بشمار مىآيد ؛ كتاب حلل مطرز در فن معما و لغز كه آن را به پارسى و به درخواست سلطان ابراهيم [ بن شاهرخ بن تيمور ] تأليف كرده و كتاب تاريخ ظفرنامه « * * » را به پارسى و با انشاء بسيار پسنديده در احوال امير تيمور كوركان و فرزندان او و به پيشنهاد سلطان ابراهيم مذكور در سال 828 ه . ق تأليف كرده است و رسالهء فارسى و مختصرى به نام علم عقد الانامل تأليف نمود كه من اين كتاب را در فراه ديده‌ام و امثال اين‌ها از تأليفات ديگر .

--> ( * ) شرح حال مفصلى از شرف الدّين در ترجمه روضات ، ج 3 ، ص 666 ، در پاورقى نوشته‌ام - م . ( * * ) ريحانه ، ج 2 ، ص 311 مىنويسد : شرف الدّين در نزد تيمور لنگ ، مقرب بوده و ابراهيم بن شاهرخ بن تيمور هم نسبت به وى محبت بسيارى داشته و به اصرار او كتاب ظفرنامه تيمورى را كه حاوى احوال تاريخى خانواده تيمورى و فتوحات امير تيمور مىباشد در ظرف چهار سال تأليف و در حدود سال 830 ه . ق به اتمام آن موفق آمده دكتر رضازاده شفق در تاريخ ادبيات ايران مىنويسد : ظفرنامه تاريخ مفصل تيمور كه در ده جلد از ولادت تا وفات او تأليف شده و مؤلف آن شرف الدّين على يزدى كه از ادبا و شعراى اوايل دورهء تيموريان بوده و عمدهء شهرت او در زمان شاهرخ است و يك قسمت آن را از تاريخ ظفرنامه نظام الدّين شامى كه به فرمان تيمور در سال 804 تأليف كرده استفاده نموده است . فرهنگ معين ، ج 5 ، ص 1114 مىنويسد : شرف الدّين حداكثر مطالب ظفرنامه را از كتاب شامى اخذ نموده و اشاره به مأخذ آن نكرده است در عين حال ظفرنامه يزدى بطور كلى ظفرنامه شامى را تحت الشعاع قرار داد و در كلكته و ايران به طبع رسيده و به فرانسه ترجمه شده و سپس به انگليسى برگردانيده شده است - م .