محمد بن هلال جزائرى مىباشد ، ممكن است لفظ « محمد » اشتباهى از آن عالم باشد و يا على بن هلال از باب اختصار در نسب است « * » . على بن هلال علاوه بر الدر الفريد آثار ديگرى هم دارد . يادآورى مىشود كه شيخ على كركى مشار اليه در اجازهء خود به شيخ على ميسى ، از على بن هلال چنين تعريف كرده است : « شيخنا الشيخ الامام شيخ الاسلام جامع المعقول و المنقول زين الدّين ابو الحسن ، على بن هلال الجزائرى احلّه اللّه تعالى محل الرضوان و رفع قدره الرفيع فى اعلى درجات الجنان و جزاه اللّه عنّا خير ما يجزى به ذو الاحسان « * * » » . از آغاز غوالى اللئالى ابن جمهور احساوى استفاده مىشود كه على بن هلال

--> ( * ) علامه خوانسارى در روضات ( ترجمه 5 / 164 ) نظريه ذيل مطلب فوق ايراد كرده است - م . ( * * ) صورت اين اجازه كه محقق كركى براى شيخ ميسى و فرزندش شيخ ابراهيم مرقوم داشته و تاريخ آن 934 ه . ق در مجلد اجازات بحار ، ج 108 ، ص 40 آورده شده است و باز براى توصيف او به مطالب زير توجه شود : محقق كركى در اجازه‌اى كه براى قاضى صفى الدّين عيسى مرقوم داشته و اجازهء مفصلى است و تاريخ آن 1002 ه . ق است و صورت آن در مجلد 108 صفحه 69 بحار آورده شده مىنويسد : « از كسانى كه از وى استفاده كردم و سند روايتم به وى منتهى مىشود و ساليانى از محضرش مستفيض گرديدم و بزرگترين و مشهورترين اساتيدم مىباشند هو الشيخ الشيعة الامامية فى زماننا غير منازع شيخنا الشيخ الامام السعيد علّامة العلماء فى المعقول و المنقول ، المعمّر الاوحد الفاضل ملحق الاحفاد بالاجداد ، قدوة اهل العصر قاطبة ، زين الملة و الحق و الدّين ابو الحسن ، على بن هلال قدس اللّه نفسه الزكية افاض على مرقده المراحم الربانية است . پس از اين نوشته منطق و اصول و فقه و همگى كتاب قواعد الاحكام و بسيارى از كتاب مختلف علامه و شرح تهذيب الاصول را نزد او قرائت كردم و خود او تأليفاتى كه در منطق و كلام و اصول دارد و اجازه كلى به من داد و من با آنكه اسانيد بسيارى دارم از نظر جلالتى كه دارد به سند او اكتفا مىكنم » . ترجمهء روضات ، ج 5 ، ص 165 مىنويسد : گويا اجازه‌اى كه شيخ حر اشاره كرده ( پيش از اين در متن ترجمه شد ) همين اجازه باشد كه من آن را در مجموعه‌اى ديده‌ام ليكن نام مستجيز از آن ساقط شده است . بايد گفت ظاهر اين است كه مراد شيخ حر اين اجازه نيست و نام مستجيز را در فوق نوشتيم - م .