لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ « 1 » : « از گامهاى شيطان ، پيروى نكنيد » و در حديث قدسى فرموده : و لا تسلكوا مسالك اعدائى لتكونوا اعدائى كما هم اعدائى : « به راه‌هاى دشمنان من قدم نگذاريد كه مانند آنها از دشمنان من خواهيد بود » . وجه سوم : قاعدهء ضرر منفى است : لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام بديهى است كسى كه به استعمال تنباكو ادامه دهد ، موجبات زيان به خويش را فراهم آورده است . حضرت صادق ( ع ) زيان رسانيدن به خويش را علت حرمت قرار داده و فرموده است : ان اللّه خلق الخلق . تا آنجا كه فرموده و علم ما يضرهم فنهاهم و حرّمه عليهم ثم اباحه للمضطرّ به قدر البلغة : « خداى متعال آفريدگان را به وجود آورد و مىدانست چه چيزى زيان به حال آنها دارد آنها را از انجام آن ، نهى كرده و استعمال آن را بر ايشان حرام ساخته و سپس همان را به اندازهء رفع احتياج براى كسى كه ناچار است مباح قرار داده است » . و امثال اين‌ها از ادلّهء ديگر و باز فرموده است : انّما الاسراف فيما اتلف المال و اضرّ بالبدن : « اسراف چيزى است كه مال را تلف كند و به بدن آسيب رساند » . و چنان‌كه مىدانيم اسراف حرام است و از گناهان كبيره بشمار آمده و خدا هم فرموده است : وَ أَنَّ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحابُ النَّارِ : « اسراف‌كنندگان از دوزخيانند » . « 2 » وجه چهارم : ثروت را جورى به باد فنا مىدهد كه سود قابل توجهى ندارد و مىدانيم كه از دست دادن مال ، منهىّ عنه است چنان‌كه حضرت ابو الحسن موسى بن جعفر عليه السّلام فرموده است : انّ اللّه نهى عن القيل و القال و اضاعة المال و كثرة السؤال : « خداى متعال از گفتگوهاى بىاساس و نابود ساختن مال و پرسش بسيار ، نهى فرموده است » . وجه پنجم : استعمال توتون و تنباكو موجبات تشبّه به بدكاران را فراهم مىآورد . پيش از اين ، حديث قدسى را متذكر شديم كه فرموده است : « لا تسلكوا مسالك اعدائى

--> ( 1 ) - سورهء بقره ، آيه 168 . ( 2 ) - سورهء غافر ، آيه 43 .