الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

320

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

خطبهء بليغى را كه از لطافت خاصى برخوردار است نام مىبرد « * » . مؤلف گويد : به نظر من كتاب زبدة البيان همان مختصر مجمع البيان است كه پيش از اين به نام آن اشاره شد « * * » . بلكه كتاب منخل الفلاح هم همان كتاب نجد الفلاح است و اين كتاب ، بنا به تصريح كفعمى در كتاب فرج الكرب همان مختصر الصحاح است كه مورد توجه كفعمى قرار گرفته و ابيات چندى در ستايش از آن سروده است . استاد استناد ( ايّده اللّه تعالى ) در آغاز بحار مىنويسد : كتاب الصراط المستقيم و رسالهء الباب المفتوح الى ما قيل فى النفس و الروح هر دوى آنها از تأليفات شيخ جليل ، نور الدّين ، على بن محمد بن يونس بياضى است « 1 » . و در حاشيه همان كتاب ، به نقل از يكى از كتابها ، نوشته است : شيخ بياضى ( رض ) معاصر با شيخ جليل حسن بن شهيد ثانى است « 2 » « * * * » . و در فصل دوم آن كتاب مىنويسد : كتابهاى بياضى و حسن بن سليمان شايسته اعتماد بود . و مؤلفان اين كتابها از دانشوران عالىمقام‌اند و نهايت استوارى و دقت از آنها ظاهر مىگردد .

--> ( * ) كفعمى در المصباح ، ص 744 مىنويسد : خطبه مجنسه از شيخ زين الدّين على بن يونس بياضى ( قدس اللّه سرّه بحظيرة القدس سره ) آغاز آن خطبه اين است : الحمد للّه الذى خلق وقوع الانسان فسوّاه و عدّله و الجنان الحسان على الاحسان وعده وعد ، له هنّاه بما اولاه فى اوليه و فى أخراه اعدّ ، له تا آخر خطبه صنعت تجنيس را كه يكى از صنايع بديعية مىباشد به كار برده است - م . ( * * ) پيش از اين به نام زبدة البيان و انسان الانسان ، المنتزع من مجمع البيان يادآورى شده است - م . ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 1 ، ص 15 . ( 2 ) - اين حاشيه در نسخهء مطبوع ، آورده نشده است . ( * * * ) در رسالهء شرح حال بياضى ، ص 13 ، كه مرحوم علامهء تهرانى مرقوم فرموده پيش از اين نوشتيم كه در ضميمه جزء دوم الصراط المستقيم كه به طبع رسيده مىنويسد : بياضى معاصر با فاضل مقداد بوده و چنان‌كه شاگردش شيخ حسن بن راشد حلى نوشته است فاضل مقداد سال 826 هجرى درگذشت ممكن است مراد از شيخ حسن بن شهيد كه مجلسى اظهار داشته همين شيخ حسن بن راشد باشد كه تصحيف شده و مجلسى هم همان تصحيف شده را كه در يكى از كتابها آمده نقل كرده باشد - م .