الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
225
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
سيّد جليل سعادتمند على بن فضل اللّه بن حسن حسنى راوندى وى فاضلى عالم و محدثى بزرگوار و كامل بود . از تأليفات او كتاب نثر اللئالى در اخبار است كه كفعمى در مصباح و ابن طاوس در المجتنى و امثال از آن نقل كرده است . ظاهرا سيد على ، فرزند سيد ضياء الدّين ابو الرضا فضل اللّه بن على بن عبيد اللّه حسنى راوندى بنام است ، بنابراين مترجم حاضر از سادات حسنى مىباشد . و نسخهاى از نثر اللئالى در نزد ما موجود مىباشد و ممكن است همان نسخه از تأليفات او بوده باشد . آرى نسخهء مختصرى بيش نبوده و مشتمل بر اندكى از اخبار است . در هر حال ، كتاب نثر اللئالى ابن جمهور لحساوى معروف نمىباشد . در ترجمهء شيخ ابو على فضل بن حسن بن فضل طبرسى آمده كه نثر اللئالى از تأليفات او مىباشد . در ترجمه سيد فضل اللّه راوندى آورده شده كه وى در پشت كتاب الامالى شيخ صدوق نوشته است : شيخ فقيه على بن على بن عبد الصمد تميمى كتاب الامالى را به او و دو فرزندش احمد و على ، اجازه داده است و صورت اجازه را كه سال 529 ه . ق مرقوم داشته از نيشابور براى او ارسال داشته است . پيش از اين هم نام برادرش سيد كمال الدّين ابو المحاسن احمد را از فهرست شيخ منتجب الدّين نقل كرديم و مترجم حاضر ما برادر ديگر احمد است . و از شيخ منتجب الدّين در شگفتم كه چرا على را در فهرست نام نبرده است . ابن طاوس در اواخر كتاب المجتنى من الدعاء المجتبى گفته است : از كتاب نثر اللآلى كه گردآورى سيد على بن فضل اللّه حسنى راوندى است از نسخهاى كه خط او بر آن نگارش يافته در ضمن قضاء ديون گفته است : مردى آمد . . . . از مطالب يادشده به اين نتيجه مىرسيم كه به حق بايد گفت فضل اللّه بن على حسنى راوندى ، و اگر اشتباهى بوده از ناحيهء ناسخ و غلط محض است . و در حقيقت مترجم حاضر همان شيخ ابو الفرج على بن ابى الحسين راوندى است .