الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

167

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

صالح بن عبد اللّه يمنى هنگامى كه صالح وارد كوفه شده بود و خود يحيى گفته من او را در سال 734 هجرى در كوفه ملاقات كردم ، از پدرش عبد اللّه يمنى كه از معمّران بوده و سلمان فارسى را دريافته بوده ، از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه آن حضرت فرمود : حبّ الدنيا رأس كل خطيئة و رأس العبادة حسن الظّن باللّه ؛ علاقه‌مندى به دنيا اساس هرگونه خطاكارى و پايهء اساسى عبادت خوش‌گمانى به خدا است . مؤلف گويد : برخى از مواضع صدر حديث مزبور يعنى « حب الدنيا » را جداگانه ضبط مىكنند و لفظ رأس را تصحيف مىنمايند و مىگويند لفظ « الدنيا » كلمهء مستقل است و لفظ رأس نيز كلمهء مستقلى است به‌معناى اساس « * » . اين‌گونه تصحيف را به فاضل قزوينى نسبت داده‌اند ، زيرا خوى و آئين او اين بود كه اخبار را تصحيف مىكرده و احتمال تصحيف اگر چه طورى است كه لفظ حديث مىتواند متحمّل آن بشود ، ليكن قرينه آخر حديث تناسبى با تصحيف يادشده ندارد . پيش از اين نام و نشان سيد اجلّ زين الدّين على بن عبد الحميد حسينى نجفى را يادآورى كرديم و ظاهرا مترجم حاضر با شخص پيشين يكى مىباشد و مؤيد اتّحاد مزبور آن است كه به خط يكى از فضلا در پشت الدر النضيد فى تعازى الامام الشهيد چنين نوشته بود : اين كتاب اثر مولاى امام ، دانشمند عامل و فاضل كامل پارساى عابد نسّابه محقق ركن شريعه و پشتيوار شيعه پيشواى فقيهان رهبر دانشوران و رئيس فاضلان نقيب نقيبان و سيّد پيشوايان اهل ايمان و شرافتمندان مفخر آل هاشم و بنى عبد مناف صاحب فضائل بىپايان و آثار ائمه انس و جان بهاء الحق و الدّين على بن سيد حسيب نسيب نقيب غياث الدّين عبد الكريم بن عبد الحميد حسينى نجفى تغمده اللّه برحمته و اسكنه بحبوحة جنّته به محمد و خاندان معصوم او آمين يا رب العالمين .

--> ( * ) مرحوم مروج ( ره ) در هداية المحدثين ذيل بحث تصحيف مىنويسد : ابو بكر صولى كه از اعلام اهل سنت است حديث من صام رمضان و اتبعه مستأمن شوال را به شيئا تصحيف كرده و همچنين حديث الدنيا رأس كل خطيئه را به الدينار ، اسّ كل خطيئة تصحيف نموده يعنى پول ، اساس هرگونه خطاكارى است - م .