[ مقدمه ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفى محمد و آله ائمه الهدى . در هنگامى كه به ترجمه مجلد چهارم رياض العلماء و حياض الفضلاء اشتغال داشتم و به يارى خداى متعال و با كمال بىبضاعتى به ترجمه آن ، توفيق يافتم به پاره‌اى از مطالب رسيدم كه به گمان من تذكر آنها خالى از فائده نباشد . 1 - تاريخ نگارش : هرگاه تقسيم‌بندى كتاب حاضر به همان وضعى بوده كه فعلا اصل آن به طبع رسيده است مىتوان گفت مولانا افندى ( ره ) در سال 1117 هجرى به نوشتن اين مجلد كه چهارمين مجلد كتاب رياض العلماء است اشتغال داشته است ؛ چه آنكه در ذيل احوال سيد على بن سيد خلف حويزى مىنويسد : اين سيد بزرگوار در روزگار ما درگذشت و حكومت حويزه تا به امروز كه سال 1117 ه . ق است از دست فرزندان او يكى بعد از ديگرى گرفته شد . . . 2 - رويه : مؤلف حاضر تصميم داشته در كتاب خود به شرح احوال علماى پس از غيبت صغراى حضرت ولى عصر ( عج ) بپردازد و هرگاه به يادآورى علماى پيش از غيبت صغرى مىپرداخته به جهتى از جهات بوده است و همچنين هرگاه به شرح احوال برخى از افرادى كه از موقعيت و شهرت همگانى برخوردار نبوده و يا از علما بشمار نمىآمده مىپرداخته جهتى را در نظر گرفته است . براى نمونه به پاره‌اى از آن جهات اشاره مىشود : در ذيل احوال ملا عيسى خان اردبيلى ص 378 ، مىنويسد : اين مرد از علماى بزرگ و رؤسا و مشاهير نبوده است و به نام او ازاين‌جهت در كتاب حاضر اشاره