الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

118

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

و حقيقت از نظر من آن است كه مترجم حاضر همان شيخ على بن طى فقعانى عاملى است كه در ذيل به نام و نشان او اشاره خواهد شد . بنابراين مناسب آن بوده كه شرح حال او را در بخش اول امل الآمل كه ويژه علماى جبل عامل بوده است ايراد نمايد . يادآورى مىشود ازاين‌پس شرح حال شيخ بزرگوار ابو القاسم على بن على بن جمال الدّين محمد بن طى را متذكر خواهيم شد و خواهيم گفت كه شيخ ابو القاسم با مترجم حاضر و شيخ على فقعانى يكى هستند و همچنين شيخ اجلّ محمد بن على بن على بن محمد بن طى ياد شده كه فرزند سيد بن طاوس در كتاب زوائد الفوائد مطالبى را از خط او نقل مىكند ، از اجداد عالى مترجم حاضر است و من خود مجموعه‌اى را به خط شريفش ديده‌ام كه از جملهء آن ، قواعد شهيد بوده است كه وى فوائد و تعليقاتى را بر آن نگاشته و تاريخ كتابت آن 847 هجرى بوده است . شيخ على بن طى فقعانى عاملى وى از بزرگان علماى عصر و فقهاى دهر بوده است . فقعانى از شيخ شمس الدّين محمد عريضى ، از سيد حسن بن ايوب ، از سيد عميد الدّين ، از علّامه حلّى روايت مىكرده است و به‌طورىكه از يكى از اجازات امير شرف الدّين شولستانى و همچنين از اجازه ملا حاج حسين نيشابورى به ملا نوروز على تبريزى استفاده مىشود كه شيخ شمس الدّين محمد بن مؤذّن جزّينى ، عموزاده شهيد اول از وى روايت مىكرده است و حقيقت از نظر من آن است كه شيخ على فقعانى همان شيخ ابو القاسم على بن طى يادشده مىباشد . چنان كه مشهور است فقعانى ( با فاء مفتوحه و قاف ساكن و پس از آن عين بىنقطه مفتوحه و الف ساكن و در آخر نون ) منسوب به فقعان است كه يكى از دهكده‌هاى جبل عامل مىباشد ؛ در عين حال به خط امير شرف الدّين على شولستانى در يكى از اجازاتش كه براى شيخ فاضل تقى على بن طى نوشته است ، وى را عنقانى عاملى ( يعنى با عين بىنقطه و سكون نون و پس از آن قاف و الف و نون و ياى نسبت ) معرفى كرده است .