ابو الاسود علم نحو را از حضرت مولى - صلوات اللّه عليه - استفاده كرده و در روزگار خلافت عبد اللّه بن زبير درگذشت و فرزند او به نام ابو حرب بن ابى الاسود - بطورىكه از يكى از اسانيد خبرهاى مجالس طوسى به دست مىآيد - از ابو ذر غفارى روايت مىكرده است . مؤلف طبقات الادباء و كفعمى در اختصار ، او را ظالم بن عمرو بن سفيان ، و شيخ طوسى در رجال نيز او را به همين عنوان ذكر كرده است . ولى شيخ طوسى او را بطور اختصار ذكر كرده است و نام برخى از نياى او را كه معمول هم مىباشد ، حذف نموده است . كلمهء ظالم با ظاى منقوط ضبط شده و بعضى كه او را طالم با طاى بىنقطه گفته‌اند اشتباه است . آنچه از كتابها استفاده مىشود آن است كه ابو الاسود شيعه بوده است و به نقلى هم پس از حضرت مولى على عليه السّلام با معاويه ارتباط پيدا كرد و از سوى او قاضى بصره شد . نظر به اينكه تشيع وى محرز بوده ، ما از او در اين باب ياد كرديم . سيوطى در طبقات النحاة ذيل حرف ظاى منقوط مىنويسد : ظالم بن عمرو بن ظالم و به قولى ابن سفيان بن عمر بن حلس بن نفاثة بن عدى بن دئل [ بن بكر بن كنانة ابو الاسود دئلى بصرى ] . بطورىكه ما در آغاز طبقات الكبرى نوشته‌ايم : ابو الاسود نخستين كسى است كه علم نحو را وضع كرد و هم درخصوص اختلاف نخستين واضع و در سبب آن تحقيقات لازم را ايراد كرده‌ايم ، بدانجا مراجعه نماييد و همچنين در نام و نسب او اختلاف بسيارى است كه در طبقات متذكر شده‌ايم . ابو الاسود از بزرگان تابعان بوده است و از كمال انديشه و فكر برخوردار بوده است و شاعرى شيعى و حاضرجواب و در نقل حديث ثقه بوده است و از على ( ع ) و عمر و ابن عباس و ابو ذر و ديگران روايت مىكرده است ، و فرزندش ابو حرب و يحيى بن يعمر از وى روايت داشته‌اند . به مصاحبت حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام مفتخر گرديد و در جنگ صفين در ركاب آن حضرت بوده است . به دربار معاويه رفت و از سوى او اكرام شد و به جايزه‌اى فاخر رسيد و داورى بصره را عهده‌دار