الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
90
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
جبر و اختيار دارد ، كه اين هم سودمند مىباشد و اين رساله را به منظور اين بحث كه در شرح مختصر عضدى آمده و در فن اصول تدوين شده ، تأليف كرده است و رساله شبهه الطفرة از آثار اوست كه در كمال لطافت تدوين شده ، و رسالهاى ديگر ، در شبهه استلزام دارد ، در اين رساله به رد اعتراضات فاضل نائينى ، و فاضل قزوينى ، اقدام نموده است ، و امثال اينها « 1 » . حداكثر اين كتابها و رسالهها ، مشهور و معروف و متداول در ميان طلبهها است ، و من خودم نام برخى از آنها را از خود محقق قدّس سرّه شنيدهام ، و نام و نشان همه آثار وى را ، فرزند فاضل كاملش آقا جمال الدّين محمّد ( سلّمه اللّه تعالى ) نيز براى من نگارش داده است . محقق مرحوم ، دو فرزند فاضل و عالم و جليل القدر و خردمند داشته ، يكى از آنها مولاى اعظم ، آقا جمال الدّين محمّد ، و ديگرى آقا رضى الدّين محمّد است ، شرح حال آقا جمال الدّين محمّد خواهد آمد و اما آقا رضى الدّين ، فاضلى دانشور و هوشمند و بافر است و تيزرأى بوده است ، مراتب دانشورى را از پدرش ، ( رضوان اللّه تعالى عليه ) فراگرفته ، و همان وقت برادر من ( ميرزا محمّد جعفر ) شريك درس او بوده است . آقا رضى الدّين ، فوائد و تعليقات و آثارى داشته است ، از آن جمله : ترجمه نهج الحق علامه حلى در امامت كه از عربى به پارسى برگردانيده ، و به خواست شاه سليمان صفوى ، كه سلطان زمان است ترجمه نموده است ،
--> ( 1 ) - شايد مرادش از فاضل نائينى ، ميرزا رفيع الدّين محمّد طباطبايى نائينى است ، كه از حكما و علماى قرن يازدهم هجرى بوده ، سال 1082 درگذشته و تاريخ وفاتش اين است به تاريخ فوتش خردمند گفت ( مقام رفيع مقام رفيع ) و مراد از فاضل قزوينى ملا خليل قزوينى متوفى 1089 هجرى است - م .