الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

83

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

رئيس ابو عبد اللّه حسين بن محمّد حلوانى ابن شهرآشوب ، در معالم العلماء ص 41 مىنويسد : لوامع السقيفة و الدار و الجمل و الصفين و مثالب الادعياء از آثار اوست . مؤلف گويد : مرادش از ادعيا ، جمعى از مخالفان به انضمام معاويه و يزيد و عمرو بن عاص ، و بلكه همهء خاندان بنى أميه است .

--> و اليوم مسند وزارت از وجود شريفش مزين ، و آراسته و سرير دولت از سلامت نفس و كاردانى و خيرانديشى عميمش محلى و پيوسته است ، اميد كه از عمر و دولت تمتع و برخوردارى يابد . در ذيل وقايع سال سى و هشتم دوران پادشاهى شاه‌عباس ، كه برابر با سال 1033 هجرى بوده مىنويسد : ديگر از وقايع متنوعه ، تفويض وزارت ديوان اعلى به سلطان العلمايى خليفه سلطان ولد ميرزا رفيع الدّين محمّد صدر كه از سادات عظيم القدر صفاهان مشهور به سادات خلفا و از احفاد گرام مير بزرگ والى مازندران‌اند ، اكنون مير رفيع الدّين محمّد ( پدر سلطان العلماء ) به عالىرتبه صدارت سرافرازى دارد ، و خلف ارجمندش به زيور فضل و كمال آراسته و به محاسن اخلاق و سلامت نفس پيراسته ، در مراتب علوم ترقى فاحش نموده ، حاوى فروع و اصول و جامع معقول و منقول است ، و بعز مصاهرت حضرت اعلى سرفرازى دارد . در اين سال ( سال سى و هشتم 1033 ) سلمان خان ولد شاه على ميرزا ، كه وزير ديوان اعلى باشد ، اجل حتمى طبيعى دريافت ، حضرت اعلى بعد از امعان نظر به حال ارباب استعداد و شايستگان اين منصب عالى مومى اليه را ( خليفه سلطان ) كه به جوهر ذاتى و اهليت و استعداد حسبى و نسبى ، بين الافاخم و الاعالى مشرف امتياز داشت ، سزاوار تكفل اين امر عظيم القدر دانسته ، پايه قدر و منزلت او به تفويض اين منصب ارجمند بلندى يافته ، بلكه اين منصب ارجمند از وجود گرامى آن معدن فضل و افضال ، به ذروه بلندنامى رسيد ، ارباب استعداد تواريخ مرغوبه در اين باب در سلك نظم درآوردند ، از آن جمله ( زيبنده افسر وزارت ) از الهامات غيبى است ، و محمّد صالح برادرزاده صاحب عالم‌آرا گفته ( وزير شاه شد سلطان داماد ) . در همان كتاب ذيل احوال پدرش ميرزا رفيع الدّين صدر مىنويسد : در سال 1034 هجرى قمرى . كه سال نهم جلوس شاه‌عباس بود ، در هنگامى كه همراه وى از فرح‌آباد مازندران متوجه يساق بود ، در فيروزكوه بيمار شد ، او را به حضرت عبد العظيم عليه السّلام بردند در آنجا بيمارى اشتداد يافت و درگذشت ، فرزندش خليفه سلطان جنازه‌اش را به كربلا برده و در روضه مقدسه حضرت سيد الشهداء على صاحبها آلاف التحية و الثناء مدفون گرديد رحمه اللّه - م .