الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

90

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

قراءة الكتاب العزيز و نيز مجموعه بزرگ و كثير الفوائد او است كه مشتمل بر مؤلفات چندى است و من آن اثر را به خط خود او در شهر ايروان از شهرهاى آذربايجان ديده‌ام و تاريخ اتمام برخى از آن پنج‌روز باقىمانده از ماه مبارك رمضان سال 848 و بعضى از آن سال 849 و سال 852 هجرى بوده و تعدادى از مؤلفات اين مجموعه از آثار شخص كفعمى است از جمله اختصار الغريبين هروى ، ديگر اختصار اللغة مطرزى ، ديگرى اختصار كتاب غريب القرآن محمّد بن عزيز سيستانى ، و كتاب اختصار جوامع الجامع شيخ طبرسى و اختصار كتاب تفسير على بن ابراهيم و اختصار زبدة البيان مختصر مجمع البيان طبرسى تأليف شيخ زين الدّين بياضى و اختصار علل الشرائع صدوق ، و اختصار قواعد شهيد اوّل ، و اختصار كتاب المجازات النبويه سيد رضى ، و اختصار كتاب الحدود و الحقائق در تعريف و تفسير الفاظ متداوله شرعى است . اثر ديگرش ، كتاب حياة الارواح و مشكاة المصباح است كه نسخه‌اى از آن نزد ما موجود است و اين كتاب مشتمل بر هفتاد و هشت باب است كه در لطايف و اخبار آثار تدوين شده و سال 853 هجرى از تأليف آن فراغت يافته است . از آثار ديگر وى ، كتاب التخليص در مسائل مشكله فقه است كه آن را به خط شريفش در ضمن مجموعهء در ايروان ديده‌ام و از اوست ، كتاب مشكات الانوار كه آن را در حواشى مصباح از آثار خود نام برده است . و از آثار او كتاب مختصر نزهة الالباء فى طبقات الاطباء تأليف كمال الدّين عبد الرحمن بن محمّد بن سعيد انبارى است و از آثار اوست اختصار كتاب لسان الحاضر و النديم و ديگرى ، كتاب فرج الكرب و فرح القلب فى علم الادب است كه اقسام فن ادب را در آن متذكر شده و نزديك به هزار بيت است .